5711 - Yahya Ibnu Sa'id radiyallahu anh anlatiyor: "Kasim Ibnu Muhammed'in soyle soyledigini isittim: "Ibnu Abbas radiyallahu anhuma'ya bir kadin gelip:
"Ben oglumu kurban etmeye nezrettim! (Ne dersin?)" dedi. Ibnu Abbas ona:
"Oglunu kesme, yeminine karsi keffarette bulun!" diye cevap verdi. Bu cevap karsisinda orada bulunan yasli bir zat:
"Bu nezirde nasil keffaret olur?" dedi. Ibnu Abbas acikladi:
"Allah Teala hazretleri Kur'an-i Kerim'de: "Hanimlarina zihar yapanlariniz bilsin ki, bu sozleriyle hanimlari onlarin anneleri olmus olmaz. Gercekten onlar cirkin ve asilsiz bir soz soyluyorlar..." (Mucadele 2) buyurmus, sonra da gordugun gibi, bu ziharda bulunanlara keffaret takdir etmistir."
Muvatta, Nuzur 7, (2, 476).
5712 - Muhammed Ibnu Muntesir anlatiyor: "Bir adam, Allah, dusmanindan kurtardigi taktirde kendisini kurban etmeye nezretmisti. Durumu gelip Ibnu Abbas radiyallahu anhuma'ya sordu. O da, hizmetcisi Mesruk'a sormasini soyledi. Adam ona sorunca, Mesruk:
"Sen kendini kurban etme. Cunku, eger mu'min biriysen, mu'min bir cani oldurmus olacaksin; yok eger kafirsen, cehenneme gitmede acelecilik etmis olacaksin. En iyisi, bir koc satin al, bunu muslumanlar icin kes. Cunku Ishak aleyhisselam senden daha hayirlidir. O bir koc ile fidyelendi" diye cevap verdi. Adam bu cevabi Ibnu Abbas radiyallahu anhuma'ya haber verdi. Bunun uzerine:
"Sana, ben de boyle fetva vermeyi dusunmustum!" dedi."
Rezin tahric etmistir.
5713 - Ukbe Ibnu Amir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurmustur ki:
"Nezir keffareti, baska bir sey zikredilmemisse yemin keffaretidir."
Muslim, Nuzur 13, (1645); Ebu Davud, Eyman 31, (3323); Tirmizi, Nuzur 4, (1528).
5714 - Imran Ibnu Husayn radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Nezir iki cesittir: Kimin nezri Allah'a taatla ilgiliyse bu nezir Allah icindir. Bunda vefa gerekir. Kimin nezri de Allah'a masiyetle ilgili ise iste bu nezir seytan icindir, bunda vefa yoktur. Boyle bir nezirde bulunan kimse, nezri icin, yeminde oldugu gibi keffarette bulunur."
Nesai, Eyman 41, (7, 28, 29).
NIYET VE IHLAS
5715 - Hz. Omer radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ameller niyetlere goredir. Herkese niyet ettigi sey vardir. Oyleyse kimin hicreti Allah'a ve Resulune ise, onun hicreti Allah ve Resulunedir. Kimin hicreti de elde edecegi bir dunyaliga veya nikahlanacagi bir kadina ise, onun hicreti de o hicret ettigi seyedir."
Buhari, Bed'u'l-Vahy 1, Itk 6, Menakibu'l-Ensar 45, Nikah 5, Eyman 23, Hiyel 1; Muslim, Imaret 155, (1907); Ebu Davud, Talak 11, (2201); Tirmizi, Fedailu'I-Cihad 16, (1647); Nesai, Taharet 60, (1, 59, 60).
5716 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Allah bir kavme azap indirdi mi, o azab, kavmin icinde bulunan herkese isabet eder. Sonra, (Kiyamet gununde) herkes niyetlerine (ve amellerine) gore diriltilirler."
Buhari, Fiten 19; Muslim, Sifatu'l-Cenne 84, (2879).
5717 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim kirk sabah Allah'a ihlasli olursa, kalbinden lisanina hikmet cesmeleri akmaya baslar."
Rezin tahric etmistir. Hadis Hilyetu'I-Evliya'da Ebu Eyyub el-Ensariden merfu olarak kaydedilmistir, (5,189); keza hadisi Cami'u's-Sagir'de de bulmaktayiz (Feyzu'l-Kadir 6, 43).
NASIHAT VE MESVERET
5718 - Temimu'd-Dari radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Din nasihatten (hayirhahliktan) ibarettir!" demisti. Biz sorduk: "Ey Allah'in Resulu! Kimin icin hayirhah olmaktir?"
"Allah icin, Allah'in kitabi icin, Resulu icin ve muslumanlarin imamlari ve hepsi icin!" buyurdular."
Muslim, Iman 95, (55); Ebu Davud, Edeb 67, (4944); Nesai, Bey'at 31, (7, 156).
5719 - Kime ilme mustenid olmayan bir fetva verilmisse, bunun gunahi ona fetva verene aittir. Kim, bir kardesine, gercegin baska oldugunu bile bile, farkli bir irsadda bulunursa ona ihanet etmis olur."
Ebu Davud, Ilm 8, (3657).
5721 - Abbad Ibnu Temim'in amcasindan naklettigine gore, "Amcasi, Resulullah aleyhissalatu vesselami mescidde, ayaklarindan birini digerinin uzerine koymus vaziyette sirtustu yatarken gormustur."
Buhari, Salat 85, Isti'zan 44; Muslim, Libas 75, (2100); Muvatta, Kasru's-salat 87, (1, 173); Ebu Davud, Edeb 36, (4866); Tirmizi, Edeb 19, (2766); Nesai, Mesacid 28, (2, 50).
Imam Malik su ziyadeyi kaydetmistir: "Ibnu'I Museyyeb'ten bana ulastigina gore Hz. Omer ve Osman radiyallahu anhuma da boyle yaparlardi."
5722 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Biriniz sirtustu uzanip, sonra da ayak ayak ustune atmasin."
Muslim, Libas 74, (2099); Ebu Davud, Edeb 36, (4865); Tirmizi, Edeb 20, (2767, 2768).
5723 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam karni uzerine yatmis bir adam gormustu; hemen mudahaleedip: "Bu Allah Teala Hazretlerinin sevmedigi bir yatistir!" buyurdular."
Tirmizi, Edeb 21, (2769).
5724 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, kisinin korkulugu olmayan damda uyumasini nehyetti."
Tirmizi, Edeb 82, (2858).
5725 - Ummu Seleme ailesinden biri rivayet etmistir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yatagi, insanin kabrine kondugu sekildeydi, mescid de bas tarafindaydi."
Ebu Davud, Edeb 106, (5044).
5726 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam geceleyin kalkti, kazayi hacette bulundu. Yani bevletti. Arkadan ellerini ve yuzunu yikadi. Sonra, tekrar uyudu."
Ebu Davud, Edeb 105, (5043).
5727 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i Ka'be'nin avlusunda gordum, elleriyle soyle ihtiba edip oturmustu" dedi ve ihtiba oturusunu (gostererek) tarif etti. Bu kurfusa idi."
Buhari, Isti'zan 34.
5728 - Hz. Aise radiyallahu anha'nin anlattigina gore, "Kisinin (namazda) elini bos bogrune koymasini mekruh addederdi ve: "Bunu yahudiler yapar"derdi."
Rezin tahric etmistir. Ancak Buhari bunu bir bab basliginda muallak olarak kaydetmistir. Buhari, Enbiya 50.
NIFAK
5729 - Ibnu Amr Ibni'l-As radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Dort haslet vardir; kimde bu hasletler bulunursa o kimse halis munafiktir. Kimde de bunlardan biri bulunursa, onu birakincaya kadar kendinde nifaktan bir haslet var demektir: Emanet edilince hiyanet eder, konusunca yalan soyler, soz verince sozunde durmaz, husumet edince haddi asar."
Buhari, Iman 24, Mezalim 17, Cizye 17; Muslim, Iman 106, (58); Ebu Davud, sunnet 16, (4688); Tirmizi, Iman 14, (2634); Nesai, Iman 20, (8, 116).
5730 - Hz. Huzeyfe radiyallahu anh anlatiyor: "Nifak Resulullah aleyhissalatu vesselam devrinde vardi. Simdi ise, imandan sonra kufur vardir."
Buhari, Fiten 21.
5731 - Esved rahimehullah anlatiyor: "Hz. Abdullah Ibnu Mes'ud radiyallahu anh'in ders halkasinda idik. Huzeyfe radiyallahu anh geldi ve yanimizda durup bize selam verdi ve:
"Nifak, siz en hayirli bir kavme indirildi" dedi. Esved de (hayretle):
"Subhanallah, Aziz ve Celil olan Allah: "Munafiklar cehennemin en asagi derekesindedir" (Nisa 145) buyuruyor" dedi. Bunun uzerine Abdullah tebessum etti. Huzeyfe de mescidin bir kenarina oturdu. Derken Abdullah kalkti ve arkadaslari da dagildilar. Huzeyfe beni cagirmak icin bana bir cakil atti, yanina geldim. Bana: "Abdullah'in gulmesi tuhafima gitti, halbuki o benim soyledigimi bilen birisi. Yemin olsun nifak, siz (Tabiiler)den daha hayirli bir kavme indirildi. Onlar (nifaktan) sonra tevbe ettiler. Allah da tevbelerini kabul etti" dedi."
Buhari, Tefsir, Nisa 25.
5732 - Ibnu Ebi Muleyke rahimehullah anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in ashabindan olup da Bedir gazvesine katilanlardan otuz kadarina yetistim. Hepsi de kendi hesabina nifaktan korkuyorlar ve dinlerinde fitneye dusmekten kendilerini emniyette hissetmiyorlardi."
Buhari, Iman 36 (Bab basliginda kaydetti.)
YILDIZLAR
5733 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim, Allah'in zikrettiginin gayrisiicin yildizlar ilminden bir bab iktibas ederse sihirden bir su'be iktibas etmis olur. Muneccim kahindir; kahinde sihirbazdir, sihirbaz da kafirdir."
Rezin tahric etmistir.
5734 - Bir diger rivayette soyle gelmistir:Kim yildizlarla ilgili bir ilim iktibas etmisse sihirden bir sube iktibas etmis demektir. (Yildiz ilmi) arttikca (sihir ilmi de) artar."
Ebu Davud, Tibb 22, (3905).
5735 - Zeyd Ibnu Halid radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Hudeybiye'de, bize, geceleyin yagan yagmurun pesinden sabah namazi kildirmisti. Namazi bitince cemaatin onune gecti ve:
"Rabbiniz ne dedi biliyor musunuz?" buyurdu. Cemaat: "Allah ve Resulu bilir!" dediler.
"Allah Teala Hazretleri: "Kullarimdan bir kismi bana mu'min, bir kismi da kafir olarak sabahladi. "Allah'in fazli ve rahmmetiyle bize yagmur yagdirdi" diyen bana mu'min, yildizlari da inkar edici olarak sabahladi.Kim de: "Falanca falanca yildiz sayesinde bize yagmur yagdirildi" dediyse o da bana kafir, yildiza mu'min olarak sabaha erdi" dedi!" buyurdular."
Buhari, Ezan 156, Istiska 28, Megazi 35, Tevhid 35; Muslim, Iman 125, (71); Muvatta, Istiska 4, (1, 192); Ebu Davud, Tibb 22, (3906); Nesai, Istiska 16, (3, 165).
5736 - Ebu Said radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Eger Allah Teala hazretleri, kullarindan yagmuru bes yil tutup sonra gonderecek olsa, insanlardan bir grubu kafir olur ve: "Micdeh yildizi sebebiyle yagmura kavustuk!" derdi."
Nesai, Istiska 16, (3,165).
5737 - Katade rahimehullah demistir ki: "Allah bu yildizlari uc sey icin yaratmistir: Onlari semanin zineti kildi, (semaya yukselip haber toplayan) seytanlara atilacak taslar kildi, kendileriyle istikamet tayin edilen alametler kildi. Kim yildizlar hakkinda baska yorumlar yapmaya kalkarsa hata eder ve nasibini zayi eder, kendisini ilgilendirmeyen ve bilgisi olmayan hatta bilmekte peygamler ve meleklerin bile acze dustukleri bir hususta kendini kulfete sokar."
5738 - Rebi'de aynisini rivayet etmis ve su ziyadeyi kaydetmistir: "AIlah'a yemin olsun. Allah hic kimsenin ne yasamasini, ne olmesini, ne de rizkini herhangi bir yildiza baglamistir. Bunu soyleyenler Allah hakkinda yalan duzuyorlar ve kendilerine bahaneler uydur(up avun)uyorlar."
Rezin tahric etmistir. Buhari, onceki kismi, basindan "... bilgisi olmayan" ibaresine kadar muallak olarak kaydetmistir. (Bed'ul-Halk 3).
HICRETLER
5739 - Bera Ibnu'l-Azib radiyallahu anh anlatiyor: "Hz. Ebu Bekr radiyallahu anh, evinde babama ugradi. Ondan bir semer satin aldi. (Babam) Azib'e:
"Benimle oglunu gonder, onu evime kadar goturuversin!" dedi. Babam bana:
"Hay onu goturuver!" dedi. Ben de goturuverdim. Babam onunla beraber cikti, bedelini alacakti. Babam, Ebu Bekr'e:
"Ey Ebu Bekr! Resulullah aleyhissalatu vesselam'la (hicret ettigin) gece ne yaptiniz?" diye sordu.
"Evet o gece yuruduk. Ertesi gunu de ogle vaktine kadar yuruduk. Yolumuz tenha idi, hic kimseye rastlamadik. Onumuze uzun bir kaya cikti. Kayanin henuz gunesin degmedigi bir golgesi vardi. Yanina konakladik. Ben kayanin yanina geldim. Resulullah aleyhissalatu vesselam'in duldasinda uyumasi icin eIimle bir yeri duzledim. Sonra oraya bir post yayip:
"Ey Allah'in Resulu! (Siz biraz istirahat buyurup surada) uyuyun, ben etrafinizi gozetlerim!" dedim. Derken yatip uyudu, ben de cikip etrafini gozetlemeye basladim. Kayaya dogru surusuyle gelmekte olan bir cobanla karsilastim. O da bizim gibi golgeye siginmak istiyordu.
"Sen kimlerdensin ey delikanli?" diye sordum. Medine veya Mekke'den bir adama aitti. Ben tekrar:
"Koyununda sut var mi?" dedim.
"Evet!" dedi.
"Sagar misin?" dedim.
Tabii dedi ve sagmak uzere bir koyun yakaladi.
"Memede kil, toz-toprak cer-cop olabilir, bunlari bir cirp!" dedim. Dedigimi yapti, beraberindeki bir kaba bir miktar sut sagdi. Benim de yanimda Resulullah aleyhissalatu vesselam icin tasidigim bir kap vardi. Icmede, abdestte onu kullanirdi. (Sutu kendi kabima aktararak) Aleyhissalatu vesselam'in yanina geldim. Uyuyordu. Uyandirmak istemedim. Uyanincaya kadar yaninda durdum. Sute biraz su kattim, dibi serinledi.
"Ey Allah'in Resulu, buyurun icin!" dedim. O icti ben de memnun oldum. Sonra: "Yola koyulma vakti gelmedi mi?" dedi.
"Evet!" dedim. Gunesin zevalinden sonra hareket ettik. Pesimize Suraka Ibnu Malik Ibni Cu'sem dustu. Biz sert bir arazide yuruyorduk.
"Ey Allah'in Resulu, bize yaklasti!" dedim.
"Uzulme! Allah bizimledir!" buyurdu. Aleyhissalatu vesselam, Surakaya beddua etti. Derhal atinin on ayagi karnina kadar yere saplandi. Suraka:
"Anladim ki, siz bana ilendiniz. Ne olur benim icin dua edin. Allah icin ben de takipcileri sizden geri cevirecegim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam dua ediverdi, adam kurtuldu ve geri dondu. Yol boyu her kime rastladi ise:
"Ben size bedel burada gereken (aramayi) yaptim (kimse yok)!" dedi. Boylece her kime rastladi ise geri cevirdi. Hulasa, bize verdigi sozu tuttu."
Buhari, Menakibu'l-Ensar 45. Lukata 11, Menakib 25, Esribe 12; Muslim, Zuhd 75, (2009).
5740 - Hz. Ebu Bekr radiyallahu anh anlatiyor: "Biz magarada iken musriklerin ayaklarini goruyordum. Onlar bu sirada baslarimizin ustunde idiler.
"Ey Allah'in Resulu dedim, onlar ayaklarinin asagisina bir bakacak olsa bizi mutlaka gorurler!" dedim. Bunun uzerine:
"Ey Ebu Bekr!" buyurdular, "Ucunculeri Allah olan iki kisi hakkinda ne zannediyorsun?"
Buhari, Fezailu'l-Ashab 2, Menakib 45, Tefsir, Beraet 1; Muslim, Fezailu's-Sahabe 1, (2381); Tirmizi, Tefsir, Tevbe, (3095).
5741 - Abdullah lbnu Sa'di radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yanina bir heyet olarak geldik. Ben:
"Ey Allah'in Resulu! Muhakkak ki ben, arkamda, artik hicretin sona erdigini zanneden bir kavim biraktim" dedim. Aleyhissalatu vesselam:
"Kuffarla kital edildigi muddetce, hicret sona ermeyecektir" buyurdu."
Nesai, Bey'at 15, (7, 146).
5742 - Ya'la Ibnu Umeyye anlatiyor: "Fetih gunu babam Umeyye'yi getirip: "Ey Allah'in Resulu! Babamla hicret sarti uzere bey'at yap!" dedim. Ama O:
"Onunla cihad etme sarti uzerine bey'at yaparim, artik hicret sona ermistir" cevabini verdi."
Nesai, Bey'at 15, (7,145).
5743 - Sehl Ibnu Sa'd radiyallahu anh anlatiyor: "(Sahabiler lslami takvimin baslangicini tesbit ederken) ne Resulullah aleyhissalatu vesselam'in bi'set zamanina, ne de vefat zamanina itibar etmediler. Fakat Medine'ye gelisine itibar ettiler."
Buhari, Menakibu'l-Ensar 48).
RESULULLAH'IN HEDIYELERI
5744 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Hediyelesin, zira hediye, kalpteki kuskulari giderir. Komsu kadin, komsusu kadindan gelen (hediyeyi) hakir gormesin, bir koyun pacasiolsa bile."
Tirmizi, Vela ve'l-Hibe 6, (2131).
5745 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, hediyeyi kabul eder, ona karsilikta bulunurdu."
Buhari, Hibe 11; Ebu Davud, Buyu' 87, (3536); Tirmizi, Birr 34, (1954).
5746 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Bana bir koyunun incige kadar ayagi hediye edilse kabul ederim, boyle bir yemegi yemeye cagirilsam icabet ederim.
Tirmizi, Ahkam 10, (1338).
5747 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Kisra Resulullah aleyhissalatu vesselam'a bazi seyler hediye etti, Aleyhissalatu vesselam ondan bu hediyeleri kabul etti. Diger krallar da ona hediyede bulundular, o da onlardan bunu kabul etti."
Tirmizi, Siyer 23, (1576).
5748 - Iyaz Ibnu Himar radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a bir hediyede bulunmustum. Bana: "Musluman mi oldun?" diye sordu.
"Hayir! dedim.
"Ben musriklerin hediyesini almaktan menolundum!" buyurdular (ve hediyemi almadilar)."
Ebu Davud, Harac 35, (3057); Tirmizi, Siyer 24, (1577).
5749 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Bir bedevi Resulullah aleyhissalatu vesselam'a genc bir deve hediye etti. Resulullah aleyhissalatu vesselam ona mukabil alti genc deve verdi. Bedevi, memnun kalmadi. Bu hal, Aleyhissalatu vesselam'a ulasti. Allah'a hamd u senadan sonra:
"Falan kimse bana bir deve hediye etti. Ben ona mukabil alti deve verdim. Buna ragmen memnun olmamis. (Allah'a) yemin olsun, (Su gunden sonra muhacirler), Kureysliler, Ensariler, Sakitliler veya Devsliler disinda kimseden hediye almamaya azmettim" buyurdular."
Tirmizi, Menakib, (3940, 3941); Ebu Davud, Buyu' 82, (3537); Nesai, Umra 5, (6,280).
5750 - Ebu Umame radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim bir kimse icin sefaatci olur, o da bu sefaatine karsi bir hediyede bulunursa hediyeyi kabul ettigi taktirde, riba kapilarindan buyuk bir kapiya girmis olur."
Ebu Davud, Buyu' 84, (3541).
5751 - Ubade Ibnu's-Samit radiyallahu aanh anlatiyor: "Ben ehl-i Suffa'dan birkisim insanlara yazi ve Kur'an'i ogretmistim. Onlardan bir adam bana bir yay hediye etti. Ben de: "(Bu yay) benim icin (buyuk) bir mal degil, onunla Allah yolunda atis yaparim, gidip Resulullah Aleyhissalatu vesselam'a soracagim" dedim. Gidip sordum:
"Ey Allah 'in Resulu! dedim. Kendilerine yazi ve Kur'an ogrettigim kimselerden biri bana bir yay hediye etti. Bu benim icin bir mal da degil. Ben onunla Allah yolunda atis yaparim!" dedim. Aleyhissalatu vesselam bana:
"Eger atesten bir taki takinmayi seversen kabul et!" diye cevap verdi."
Ebu Davud, Buyu' 37, (3417).
HIBE
5752 - Ibnu Abbas ve Ibnu Omer radiyallahu anhum anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Bir kimse bir atiyyede bulunur veya bir hibede bulunursa, sonradan atiyye ve hibesinden rucu etmesi ona helal olmaz, sadece baba cocuguna yaptigi bagistan donebilir."
5754 - Yine Ibnu Abbas radiyallahu anhuma'dan merfu olarak su hadis kaydedilmistir: "Kusmuguna rucu eden kopek gibi hibesinden donen kimsenin kotu ornegi bize yakismaz."
Buhari, Hibe 14, 30, Hiyel 14; Muslim, Hibat 5, (1622); Ebu Davud, Buyu' 83, (3538); Tirmizi, Buyu' 62, (1298); Nesai, Hibe 2, (6, 265).
5755 - Nu'man Ibnu Besir radiyallahu anhuma'nin anlattigina gore, "babasi onu (Nu'man'i) Resulullah aleyhissalatu vesselam'agetirmis ve: "Ey Allah'in Resulu! Ben bu ogluma bir kole bagisladim! (Sen bu bagisima sahid ol!" demistir. Aleyhissalatu vesselam:
"Her cocuguna boyle bir bagista bulundun mu?" diye sormus, babasi "hayir!" deyince: "Oyleyse bagisindan don!" emretmistir."
Buhari, Hibe 2, 11, Sehadat 9; Muslim, Hibat 9, (1623); Muvatta, Akdiye 39, (2, 751); Ebu Davud, Buyu' 85, (3542, 3543, 3544, 3545); Tirmizi, Ahkam 30, (1367); Nesai, Nahl 1, (6, 558-261).
5756 - Ibnu Amr Ibni'l-As anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Mekke'yi fethettigi zaman su hitabede bulundu:
"Bilesiniz! Kocasinin izni olmadan bir kadinin (kocasinin malindan) bagista bulunmasi caiz degildir."
5757 - Bir baska rivayette de soyle gelmistir: "Kocasinin nikahinda oldugu muddetce, bir kadina malindan hibede bulunmasi caiz degildir."
Ebu Davud, Buyu' 86, (3546, 3547).
VASIYETE TESVIK
5758 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Hakkinda vasiyet edebilecegi bir mali bulunan musluman kimsenin, vasiyeti yaninda yazili olmaksizin iki gece gecirmeye hakki yoktur."
Buhari, Vesaya 1; Muslim, Vasiyyet 4, ( 1627); Muvatta, Vasiyyet 1, (2, 761 ); Ebu Davud, Vesaya 1, (2863); Tirmizi, Cenaiz 5, (974); Nesai, Vesaya 1, (6, 238, 239).
5759 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma: "Olen mal birakmissa ebeveyn ve akrabalarina vasiyette bulunsun.." (Bakara 180) ayeti hakkinda demistir ki : "Miras ayeti neshedinceye kadar vasiyet bu sekilde vacib idi."
Ebu Davud, Vesaya 5, (2869).
VASIYETIN ZAMANI
5760 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: Resulullah aleyhissalatu vesselam'a: "Hangi sadaka efdaldir?" diye sorulmustu:
"Saglikli ve fakirlikten korkup, zenginlige umit bagladigin, mala karsi cimri oldugun halde tasadduk etmen! Bu sekilde tasadduku, can bogazina gelip de falana su kadar, fesmekana bu kadar diyecegin zamana kadar devam ettir. O sirada (yaptigin tasaddukun sana bir faydasi yoktur, cunku malin, artik) zaten birilerinin olmustur."
Buhari, Vesaya 7, Zekat 11; Muslim, Zekat 92, (1032); Ebu Davud, Vesaya 3, (2865); Nesai, Vesaya 1, (6, 237).
5761 - Sa'd Ibnu Ebi Vakkas radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Veda hacci senesinde, bende siddet peyda eden bir agri sebebiyle yatmakta oldugum hastaligim icin bana gecmis olsun ziyaretine geldi.
"Ey Allah'in Resulu dedim. Gordugunuz gibi agrim cok siddetlendi. Ben mal mulk sahibi bir kimseyim. Bana varis olacak tek kizimdan baska kimsem yok. Malimin ucte ikisini tasadduk etmek istiyorum!" dedim. Hemen "Hayir, olmaz!" buyurdular.
"Yarisi?" dedim. Yine "olmaz!" buyurdular.
"Ucte biri? dedim.
"Ucte birini mi? Ucte bir de cok. Senin varislerini zenginler olarak birakman, halka ihtiyaclarini acan fakirler olarak birakmandan daha hayirlidir. Sen aziz ve celil olan Allah'in rizasini arayarak her ne harcarsan, -hatta bu, haniminin agzina koydugun bir lokma bile olsa- mutlaka onun sebebiyle mukafaatlanacaksin" buyurdular. Ben:
"Ey Allah'in Resulu dedim. Ben arkadaslarimdan sonra burada kalacak miyim?" dedim.
"Eger geri kalir, kendisiyle Allah'in rizasini dusundugun bir amel yapacak olursan bu ameller sebebiyle mutlaka derecen artacak, merteben yukselecektir. sunu da soyleyeyim. Sen daha yasayacaksin. Oyle ki Allah seninle birkisim kavimlere hayir ulastiracak, diger birkisimlarina da ser" buyurdular. Resulullah aleyhissalatu vesselam sonra,soyle dua ettiler:
"Allahim! Ashabinin hicretini tamama erdir. Onlari gerisin geri (basarisizlikla) cevirme!" Ve sozlerini (Hicret evi olan) Mekke'de olmus olan Sa'd Ibnu Havle hakkinda sarfettikleri "Lakin zavalli, Sa'd Ibnu Havle'dir!" mersiyesiyle tamamladilar."
Buhari, Cenaiz 37, Vesaya 2, 3, Fezailu'l-Ashab 49, Megazi 77, Nafakat 1, Marza 13,16, 43, Feraiz 6; Muslim, Vesaya 5, (1628); Muvatta 4, (2, 763); Tirmizi 6, (975); Ebu Davud, Vesaya 2, (2864); Nesai, Vesaya 3, (6, 241, 243).
VARISE VASIYET
5762 - Amr Ibnu Harice radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselm devesinin uzerinde hitabede bulundu. Ben devenin boynunun altinda idim. Deve durmadan gevis getiriyor, hayvanin salyasi omuzlarimin arasina akiyordu. Iste bu esnada Aleyhissalatu vesselam'in su sozunu isittim;
"Allah Teala Hazretleri her hak sahibine hakkini verdi. Bu sebeple varislerden biri Iehine vasiyet yoktur."
Tirmizi Vesaya 5, (2122); NesaiVesaya 5, (6, 247).
5763 - Talha Ibnu Musarrif anlatiyor: "Ibnu Ebi Evfa radiyallahu anh: "Resulullah vasiyette bulundu mu?" diye sordum.
"Hayir dedi. Ben tekrar:
"Oyleyse, kendi vasiyette bulunmaksizin halka nasil vasiyeti farz kilar veya emreder" dedim.
"Kitabullah'i vasiyet etti " diye cevap verdi."
Buhari, Vesaya 1, Megazi 83, Fezailu'l-Kur'an 18; Muslim, Vasiyet 16, (1634); Tirmizi, Vesaya 4, (2120); Nesai, 2 (6, 240).
5764 - Esved Ibnu Yezid anlatiyor: "Hz. Aise radiyallahu anha'nin yaninda, Hz. Ali'nin Resulullah aleyhissalatu vesselam'in vasisi oldugunu soylemislerdi:
"Resulullah ona ne zaman vasiyette bulundu? Olecegi sirada o benim gogsume yaslanmis vaziyette idi, bir legen getirtti. Kucagimda bukulmustu, oldugunu bile hissetmedim. Oyleyse ona ne zaman vasiyet etti" diye itiraz etti."
Buhari, Vesaya 1, Megazi 83; Muslim, Vasiyyet 19, (1636); Nesai, Vesaya 2, (6, 240).
5765 - Amr Ibnu su'ayb an ebihi an ceddihi anlatiyor: "As Ibnu Vail es-Sehmi (kendi adina) yuz kolenin azad edilmesini vasiyet etti. Oglu Hisam, ona bedel, elli tanesini azad etti. Oglu Amr da ona bedel geri kalan elliyi azad etmek istedi ve:
"Hele Resulullah aleyhissalatu vesselam'a bir sorayim!" dedi, ona gelip:
"Ey Allah'in Resulu! Babam, kendi adina, yuz kole azad edilmesini vasiyet etmisti. Hisam onun adina elli kole azad etti! Benim uzerime de elli tanesi kaldi. Onun adina ben azad edebilir miyim?" dedim. Aleyhissalatu vesselam, bana: "Eger o musluman idiyse, ona bedel azad etseniz veya ona bedel sadaka verseniz veya ona bedel hacc yapiverseniz bu ona ulasirdi" buyurdular."
Ebu Davud, Vesaya 16, (2883).
YETIMIN VASISI
5766 - Ebu Zerr radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ey Ebu Zerr! Ben seni zayif bir kimse goruyorum. Ben kendim icin sevdigimi senin icin de aynen severim. Oyleyse iki kisi uzerine emir olmayasin, yetim malina da velilik yapmayasin."
Ebu Davud, Vesaya 4, (2868); Nesai, Vesaya 10, (6, 255).
5767 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi anlatiyor: "Bir adam Aleyhissalatu vesselam'a gelerek: "Ben fakirim, hicbir seyim yok, ustelik bir de yetimim var!" dedi. Aleyhissalatu vesselam:
"Yetimin malindan ye! Ancak bunu yaparken ne israfa kac, ne aceleci ol, ne de kendine mal et" buyurdular."
Ebu Davud, Vesaya 8, (2872); Nesai, Vesaya 11, (6, 256).
5768 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan iki sey ogrendim: "Ihtilamdan sonra yetimlik kalmaz, geceye kadar gun boyu sessiz durmak yoktur."
Ebu Davud, Vesaya 9, (2873).
VAAD
"Abdullah Ibnu Ebi'l-Humsa radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a daha bi'set (peygamberlik) gelmezden once bir sey satin almistim. O alis-veristen ona hala bir miktar (borc) bakiyesi kalmisti. Ben o kalani, kendisine yerinde vermeyi vaadettim. Ama bunu unuttum. Uc gun gectikten sonra hatirladim, geldigimde o hala (sozlestigimiz) yerindeydi.
"Ey genc, bana mesakkat verdin, ben uc gundur burada seni bekliyorum!" buyurdular."
Ebu Davud, Edeb 90, (4996).
5769 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Bahreyn'in sadaka mali geldimi sana soyle soyle (avuc avuc) verecegim" dedi ve uc kere eliyle gosterdi. Bahreyn'in mali gelmezden once Aleyhissalatu vesselam vefat etti. Mal Hz. Ebu Bekr'e gelince, bir munadi ile halka soyle ilanda bulundu:
"Kime Resulullah'in bir vaadi veya bir borcu var idiyse bana gelsin!"
Cabir der ki: "Ben hemen Hz. Ebu Bekr radiyallahu anha'ya gittim ve Resulullah aleyhissalatu vesselam'in: "Bahreyn'in sadaka mali geldimi ben sana soyle soyle verecegim" deyip uc kere iki eliyle isaret yaptigini soyledim. Bunun uzerine Hz. Ebu Bekr bana derhal verdi.
Cabir der ki: "Bundaii sonra da Ebu Bekr'e rastladim ve yine istedim. Ama bu sefer vermedi. Sonra tekrar ona geldim, yine vermedi, sonra ucuncu sefer geldim yine vermedi. Ben de:
"Sana bir geldim vermedin, sonra bir daha geldim yine vermedin, bir kere daha geldim yine vermedin. Ya bana verirsin, ya da seni bana karsi cimri bilecegim" dedim. Bunun uzerine:
"Bana karsi cimri bilecegim mi dedin? Cimrilikten daha kotu hangi hastalik var?" dedi ve bunu uc kere tekrar etti ve devam etti:
"Ben seni reddettigim her defasinda (icimden) sana vermek istedim" dedi. (Bana bir avuc avuclayip verdi).
5770 - Muhammed Ibnu Ali anlatiyor: "Cabir Ibnu Abdillah'i dinledim. Diyordu ki:
"Hz. Ebu Bekr'e geldim. Ebu Bekr bana (birkac avuc avuclayip verdikten sonra) "sunlari bir say!" dedi. Ben de saydim. Hepsi besuz taneydi. Hz. Ebu Bekr: "Bunun iki mislini al!" dedi."
Buhari, Hibe 18, Kefalet 3, Sehadat 28, Humus 17; Muslim, Fezail 60, (2314).
5771 - Hakim Ibnu Hizam radiyallahu anh'in anlattigina gore, "Resulullah aleyhissalatu vesselam, kendisine bir dinar vererek kurbanlik bir koc almaya gonderdi. Carsidan bir dinara bir kurbanlik satin aldi. Ancak onu (beriye gelince) iki dinara satti. Geri donup bir dinara bir koc satin aldi. Boylece Resulullah aleyhissalatu vesselam'a bir dinar ve bir kocla geldi. Resulullah dinari tasadduk etti. Hakim'e de bu ticaretinde mubarek kilmasi icin Allah'a dua etti."
Ebu Davud, Buyu' 28, (3386); Tirmizi, Buyu' 34, (1257).
VAKIF
5772 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Hz. Omer radiyallahu anh Hayber'de (ganimetten) bir arazi sahibi oldu. (Bunu tasadduk etmesini emreden bir ruyayi ust uste uc gun gormesi uzerine) Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelerek."
"Ey Allah'in Resulu! Ben Hayber'de bir tarlaya sahip oldum. Simdiye kadar yanimda boylesine degerli bir arazim hic olmadi. Bu tarla icin bana ne emir buyurursunuz?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam:
"Dilersen onun aslini (Allah icin) hapset ve (gelirini) tasaddut et!" buyurdular. Bunun uzerine Hz. Omer radiyallahu anh araziyi tasadduk etti ve aslinin satilamayacagini ve satin alinamayacagini, varis olunamayacagini, hibe edilemeyecegini soyledi.
Ravi der ki: "Omer bu araziyi fakirlere, akrabalara, kolelere, Allah yolunda harcamalara ve yolculara bagisladi. -Bir rivayette misafirlere de denmistir.- Onun islerini uzerine alanin ondan maruf uzere yemesinde veya bir dostuna yedirmesinde bir beis yoktur, yeter ki, mali kendine sermaye yapmasin."
Buhari, Surut 19, Vesaya 28, Iman 33; Muslim, Vasiyyet 15, (1632); Ebu Davud, Vesaya 13, (2878); Tirmizi, Ahkam 36,(1375); Nesai, Ahbas 1, (6, 230); Ibnu Mace, Sadakat 4, (2396).
5773 - Yahya Ibnu Sa'id anlatiyor: "Abdulhamid Ibnu Abdillah (Ibni Abdillah) Ibni Omer Ibni'I-Hattab radiyallahu anhum, Hz. Omer'in sadaka (kildigi arazinin vakfiyesini) bana istinsah ediverdi. Soyle yaziliydi: "Rahman ve Rahim olan Allah'in adiyla. Bu, Allah'in kulu Omer'in Sems (nam arazi) hakkinda yazdigi (vakfiyename)dir." Burada (Ravi Yahya Ibnu Sa'id) Hz. Omer'le ilgili haberinde Nafi'in Ibnu Omer'den naklettiginin benzerini anlatti ve: "Bir mali kendinin kilmaksizin" dedi. Yine o Vakfiyanemede su da vardi: "(Mutevellinin ihtiyacindan sonra) onun mahsulunden her ne artarsa, bu, (sayilan diger odeme mahallerindeh baska) dilenciler ve yoksullar icindir."
Devamla der ki: "Kissayi aynen nakletti ve dedi ki: "Semg'in velisi dilerse, oranin mahsulunden odeyerek kole satin alip, arazininislenmesinde kullanir. Bunu Mu'aykib yazdi. Abdullah Ibnu'l Erkam sahid oldu."
Bismillahirrahmanirrahim. Bu, Allah'in kulu mu'minlerin emiri Omer'in vasiyetidir. Eger ona (Omer'e) bir sey olursa (yani Omer olurse); Sems, Sirma Ibnu'I Ekva', ve orada(ki isleri yurutmek uzere) bulunan kole, Hayber'de bulunan yuz hisse ve orada bulunan kole, Vadi(l-Kura) da Muhammed aleyhissalatu vesselam'in bana taam olarak verdigi yuz (vask)in idaresi; yasadigi muddetce Hafsa'ya aittir (Hafsa'dan) sonra onun idaresi, Hafsa'nin ailesinden re'y sahibi birine aittir, o sartla ki bu emval satilmaz; satin alinmaz. (Mutevelli, ihtiyactan artan mahsulu) dilenci, muhtac ve akrabalardan munasib gorduklerine infak eder." (Bu vakfin idaresini uzerine alan mutevellinin) bundan yemesinde, yedirmesinde veya o paradan kole satin almasinda bir mahzur yoktur."
Ebu Davud, Vesaya 13, (2879).
YEMIN KELIMESI VE KENDISIYLE YEMIN EDILENLER
5774 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam yemin teklif ettigi bir kimseye soyle soyledi:
"Haydi! Kendinden baska ilah olmayan Allah'a kasem ederek o kimsenin yani iddia sahibinin sende hicbir seyi olmadigina yemin et!"
Ebu Davud, Akdiye 24, (3620).
5776 - Ebu Sa'id radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam yeminde mubalaga edince: "Hayir! Ebu'l-Kasim'in nefsini elinde tutan Zat-i Zulcelal'e yemin olsun ki..." derdi."
Ebu Davud, Eyman 12,(3264); Ibnu Mace, Kefarat 1, (2090).
5777 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Yemin ettigi zaman Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yemini: "Hayir! Allah'a istigfar ederim ki..."seklindeydi."
Ebu Davud, Eyman 12, (3265).
5778 - Katile Bintu Sayfi -ki Cuheyne'den bir kadindir- radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a bir yahudi ugradi ve:
"Siz muslumanlar Allah'a benzerler kosuyor ve sirke dusuyorsunuz ve diyorsunuz ki: "Allah istedi ben de istedim." Yine diyorsunuz ki: "Ka'be'ye yemin olsun!"
Bunun uzerine Resulullah aleyhissalatu vesselam ashaba, yemin etmek istedikleri zaman "Ka'be'nin Rabbina kasem olsun!" demelerini ve "Allah istedi sonra da ben istedim" demelerini emretti."
Nesai, Eyman 9, (7, 6).
5780 - Bureyde radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim yemin eder ve "... Islam'dan beri olayim!" derse, eger sozunde yalanci ise, dedigi gibi olur, yalanci degil de gercegi soylemisse Islam'a salim olarak donemeyecektir."
Ebu Davud, Eyman 9, (3258); Nesai,Eyman 8. (7,6).
5782 - Ibrahim Nehai merhum anlatiyor: "Biz cocukken, (buyuklerimiz) bizi sehadet ve ahd ile yemin etmekten menederlerdi."
Buhari, Eyman 10.
5783 - Bureyde radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim yemin eder ve "... Islam'dan beri olayim!" derse, eger sozunde yalanci ise, dedigi gibi olur, yalanci degil de gercegi soylemisse Islam'a salim olarak donemeyecektir."
Ebu Davud, Eyman 9, (3258); Nesai,Eyman 8. (7,6).
YALAN YEMIN
5784 - Imran Ibnu Husayn radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim, (mahkeme geregi, yapmasi icabeden) bir yeminde yalan yere yemin ederse bu yemini sebebiyle cehennemdeki yerini hazirlamis olur."
Ebu Davud, Eyman 1, (3242).
5785 - Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Kim musluman bir kimsenin mali hakkinda yalan yere yemin ederse, (Kiyamet gunu) Allah'la karsilastiginda O'nu kendisine karsi gadablanmis bulur!" buyurdular. Sonra Resulullah aleyhissalatu vesselam bu sozlerini tasdik eden ayetleri Allah Teala'nin kitabindan okudular: "(Ahir zaman peygamberine iman hususunda) Allah'a verdikleri ahdi ve ettikleri yemini, az bir dunya mali karsiliginda degistirenlere gelince, onlarin ahirette hicbir nasibi yoktur. Kiyamet gununde Allah onlara ne bir hitapta bulunur, ne rahmetiyle nazar eder ve ne de onlari temize cikarir. Onlarin hakki pek aci bir azabtir" (Al-i Imran 77).
Buhari, Eyman 17; Muslim, Iman 234, (138); Ebu Davud, Eyman 2, (3243); Tirmizi, Tefsir, Al-i Imran, (2999).
5786 - Iyas Ibnu Sa'lebe el-Harisi radiyallahu anh anlatiyor:
"Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim musluman bir kimsenin hakkini, yemini ile ele gecirirse artik onun icin cehennem vacib olmustur. Allah Teala ona cenneti de mutlaka haram kilmistir."
"Ey Allah'in Resulu! Az bir sey olsa da mi?" diye sormuslardi.
"Misvak agacindan bir cubuk bile olsa!" cevabini verdi."
Muslim, Iman 218, (137); Muvatta, Akdiye 11, (2, 727); Nesai, Kada 29, (8, 246).
YEMININ YERI
5787 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Su minberimin yaninda kim gunaha sebep olan bir yemin ederse, hatta bu, yesil bir misvak cubugu icin dahi olsa, mutlaka cehennemdeki yerini hazirlamis olur."
Muvatta, Akdiye 10, (2, 727);. Ebu Davud, Eyman 3, (3246); Ibnu Mace, Ahkam 9, (2325).
YEMINDE ISTISNA
5788 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim yemin eder ve "insaallah!" derse istisna yapmis olur. Dilerse rucu eder, dilerse hanis olmasi mevzubahis olmadan terkeder."
Muvatta, Eyman 10, (2, 477); Ebu Davud, Eyman 11, (3261, 3262); Tirmizi, Eyman 7, (1531); Nesai, Eyman 18, 39, (7, 12, 25); Ibnu Mace, Kefarat 6, (2105-2106).
5789 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Suleyman aleyhisselam (bir gun):
"Bugun, kesinlikle doksan kadinima ugrayacagim. Hepsi de Allah yolunca cihad edecek bir yigit doguracak!" dedi. Arkadasi (veya melek) ona:
Insaallah de bari!" uyarisinda bulundu. Ama Hz. Suleyman insaallah demedi.
Soyledigi gibi, o gun, butun hanimlarina ugradi. Kadinlardan sadece biri hamile kaldi. O da yarim insan dogurdu."
Resulullah aleyhissalatu vesselam sozune devamla:
"Nefsimi elinde tutan Zat'a yemin olsun! Eger Suleyman aleyhisseIam insaallah!" demis olsaydi hepsi de Allah yolunda atli olarak cihad eden cocuklara sahip olacakti" buyurdu."
Buhari; Enbiya 40, Eyman 3; Muslim, Eyman 23; (1654); Nesai, Eyman 39, 40, (7, 25).
YEMINI BOZMAK
5790 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim bir sey hususunda yemin eder, sonra da hilafini daha hayirli gorurse, derhal kefaret vererek yemininden vazgecsin ve yemin ettigi husustan daha hayirli olani yapsin."
Muslim, Eyman 12, (1650); Muvatta, Eyman 11, (2, 478); Tirmizi; Eyman 6; (1530).
5791 - Hz. Ebu Musa radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ben, Allah'a yemin ederek soyluyorum: Insaallah, herhangi bir seye yemin edince, yeminimin aksini yapmayi daha hayirli gorecek olsam, yeminimi kefaretler, hayirli gordugum seyi yaparim."
Buhari; Eyman 14; Muslim, Eyman 10, (1649); Ebu Davud, Eyman 17, (3276); Nesai, Eyman 15, (7, 910), Sayd 33, (7, 206).
5792 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Hz. Ebu Bekr radiyallahu anh, aziz ve celil olan Rabbimiz yemin kefaretini indirinceye kadar yaptigi yeminlerinde hic hanis olmadi. Ayet inince dedi ki: "Artik; bir yemin edip, sonra aksini yapmanin daha hayirli oldugunu gorecek olsam, (yeminim yerini bulsun diye direnmem) derhal daha hayirli gordugum hususu yapar, yeminim icin de kefaret oderim."
Buhari, Eyman 1.
NIYYET
5793 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Yemin, yemin isteyenin niyetine goredir."
Bir diger rivayette: "Senin yeminin arkadasinin seni kendisiyle tasdik ettigi seye goredir" denmistir.
Muslim, Eyman 21, (1653); Ebu Davud, Eyman 8, (3255); Tirmizi, Ahkam 19, (1354).
LAGV
5794 - Hz. Aise anlatiyor: "Su ayet kisinin kullandigi "Vallahi hayir!", "Billahi evet!" gibi sozler sebebiyle nazil olmustur. (Mealen): "Allah yeminlerinizde kasitsiz olarak yanilmanizdan dolayi sizi mes'ul tutmaz, fakat ettiginiz yeminleri bozmanizdan dolayi sizi mesul tutar. Bozulan bir yeminin kefareti ise.."' (Maide 89).
Buhari, Eyman 14; Muvatta, Eyman 9, (2, 477); Ebu Davud, Eyman 28, (3254).
TEVRIYE
5795 - Suveyd Ibnu Hanzala radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gitmek uzere yola cikmistik. Beraberimizde Vail Ibnu Hucr radiyallahu anh da vardi. Yolda onu, bir dusmani yakaladi. Herkesi yemin etmeye zorladilar. Ben, "o, kardesimdir" diye yemin ettim. Bunun uzerine onu serbest biraktilar. Resulullah'a gelince olup biteni anlattim. "(Onumuzu kesen) grup herkesi yemine zorladi, ben de onun kardesim olduguna yemin ettim" dedim.
"Dogru soylemissin, musluman muslumanin kardesidir!" buyurdular."
Ebu Davud, Eyman 8, (3256); Ibnu Mace, Kefarat 14, (2119).
IHLAS
5796 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Iki kisi Resulullah aleyhissalatu vesselam'in huzurunda murafaa olundular. Resulullah aleyhissalatu vesselam muddeiden (davacidan) beyyine (delil, sahid) talep etti. Adamin beyyinesi yoktu. Bunun uzerine davalidan yemin talep etti. O, kendisinden baska ilah bulunmayan Allah'a kasem etti. Resulullah aleyhissalatu vesselam:
"Hayir, sen (iddia edileni) yaptin. Velakin Lailahe illallah sozundeki ihlas sebebiyle magfiret olundun" buyurdu."
Ebu Davud, Eyman 16, (3275).
LICAC
5797 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Biz one gececek sonunculariz!" buyurdular. Keza:
"Birinizin ailesine karsi yaptigi yemininde inadlasmasi, Allah nazarinda Rab Teala'nin farz kildigi kefareti odemesinden daha agir bir gunahtir!" buyurdu."
Buhari, Eyman 1; Muslim, Eyman 26, (1655).
KEFARET
5798 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Sizden kim yemin eder ve yemininde: "Lat ve Uzza'ya kasem olsun!" derse hemen "Lailahe illallah!" desin. Kim de arkadasina: "Gel seninle kumar oynayalim" derse hemen (birseyler) tasadduk etsin!"
Buhari, Eyman 5, Tefsir, Necm, Edeb 74, Isti'zan 52; Muslim, Eyman 5, (1647); Ebu Davud, Eyman 4, (3247); Tirmizi, Nuzur 17, (1545); Nesai, Eyman 11, (7, 7).
5799 - Sa'd Ibnu Ebi Vakkas radiyallahu anh anlatiyor: "Bir grup kimse, bazi seyleri tezekkur ediyorduk. Ben o sirada cahiliyeden yakin zamanda cikmistim. "Lat ve Uzza'ya kasem olsun!" diyerek yemin ediverdim. Arkadaslarim bana: "Soyledigin sey ne fena! Cirkin bir soz ettin!" dediler. Ben hemen Aleyhissalatu vesselam'a gelip durumu anlattim.
"Allah'tan baska ilah yoktur, o tektir, seriksizdir. Arz ve semanin mulku O'na aittir. Butun hamdler de O'nadir, O her seye kadirdir!" de! Sol tarafina uc kere ufle. Taslanmis seytandan Allah'a sigin, sonra bir daha (bu cesit yemine) donme!" buyurdular."
Nesai, Eyman 12, (7, 7-8).
NEFISLE ILGILI EDEBE GIREN HADISLER
5800 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'in terkisinde idim. Bana su nasihatta bulundu:
"Yavrum! Allah'a karsi (emir ve yasaklarina uyarak edebini) koru, Allah da seni (dunya ve ahirette) korusun! Allah'i(n uzerindeki hukukunu) koru ki O'nu karsinda (dunya ve ahiretin fenaliklarina karsi hami) bulasin -veya onunde demisti: Bollukta Allah'i tani ki, darlikta da O, seni tanisin. (Dunya ve ahiretle ilgili) bir sey isteyince Allah'tan iste. Yardim talep edeceksen Allah'tan yardim dile. Zira kullar, Allah'in yazmadigi bir hususta sana faydali olmak icin biraraya gelseler, bu faydayi yapmaya muktedir olamazlar. Allah'in yazmadigi bir zarari sana vermek icin biraraya gelseler, buna da muktedir olamazlar. Kalemlerin murekkebi kurudu ve sayfalar duruldu. Sen, yakini bir imanla, tam bir riza ile Allah icin calismaya muktedir olabilirsen calis; sayet buna muktedir olamazsan, hosuna gitmeyen seyde, sabirda cok hayir var. Sunu da bil ki Nusret(i ilahi) sabirla birlikte gelir, kurtulus da sikintiyla gelir, zorlukta da kolaylik vardir, bir zorluk iki kolayliga asla galebe calamayacaktir."
Rezin bu elfazla tahric etmistir. Tirmizi'de muhtasar olarak kaydedilmistir. Sifatu'l-Kiyamet 60, (3518).
5801 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Bir gun, Resulullah aleyhissalatu vesselam ashabina: "Su kelimeleri kim benden) alip onlarla amel edecek ve onlarla amel edecek olana ogretecek?" buyurdular. Ben hemen atilip:
"Ben! Ey Allah'in Resulu!" dedim. Aleyhissalatu vesselam elimden tuttu ve bes sey saydi:
- Haramlardan sakin, AIlah'in en abid kulu ol!
- Allah'in sana ayirdigina razi ol, insanlarin en zengini ol!
- Komsuna ihsanda bulun, mu'min ol.
- Kendin icin istedigini baskalari icin de iste, musluman ol!
- Fazla gulme. Cunku fazla gulmek kalbi oldurur."
Tirmizi, Zuhd 2, (2306); Ibnu Mace, Zuhd 24, (4217).
5802 - Yine Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Rabbim bana dokuz sey emretti:
- Gizli halde de aleni halde de Allah'tan korkma(mi),
- Ofke ve riza halinde de adaletli soz (soylememi),
- Fakirlikte de zenginlikte de iktisad (yapmami),
- Benden kopana da sila-i rahm yapmami,
- Beni mahrum edene de vermemi,
- Bana zulmedeni affetmemi,
- Susma halimin tefekkur olmasini,
- Konusma halimin zikir olmasini,
- Bakisimin da ibret olmasini,
- Ma'rufu (dogru ve guzel olani) emretmemi."
Rezin tahric etmistir.
5803 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in kilincinin kabzasinda su ibareyi bulduk.
"Sana zulmedeni affet. Sana kusene git, sana kotuluk yapana iyilik yap! Aleyhine de olsa hakki soyle!"
Rezin tahric etmistir.
5804 - Zeydu'I-Hayr radiyallahu anh anlatiyor: "Ey Allah'in Resulu dedim, Allah'in rizasini arzu eden kimselere ve Allah'in rizasini arzu etmeyen kimselere Allah'in koydugu alamet nedir, bana haber verin!" Cevaben:
"Ey Zeyd sen nasil sabahladin?" diye sordu.
"Hayri ve hayir ehlini seviyorum: Eger hayir yapmaya muktedirsem yapmaya kosuyorum. Eger yapamaz, kacirirsam bu sebeple uzuluyorum ve onu yapmaya, sevkim daha da artiyor!" dedim. Bunun uzerine Aleyhissalatu vesselam:
"Iste bu soylediklerin Allah'in rizasini arayanlara Allah'in koydugu alamettir. Eger Allah senin baska bir sey olmani isteseydi, seni ona hazirlardi" buyurdular."
Hadisi Rezin tahric etmistir.
5805 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Itidal (orta yol uzere olmak), teenni(li davranmak), hal ve gidisi iyi olmak peygamberligin yirmidort cuzunden bir cuzdur."
Muvatta, Si'r 17 (2, 954, 955); Ebu Davud, Edeb 2, (4776).
5806 - Ebu Eyyub radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Dort sey vardir, bunlar gecmis peygamberlerin sunnetlerindendir: Haya, koku surunme, evlenme, misvak kullanma."
Tirmizi, Nikah 1,(1080).
5807 - Abdulmuheymin Ibnu Abbas Ibni Sa'd es-Saidi, babasitarikiyle dedesinden naklediyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Teenni Allah Teala'dandir, acele de seytandan."
Tirmizi, Birr 66, (2013).
5808 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Eseccu Abdi'l-Kays 'a dedi ki:
"Muhakkak ki sende, Allah ve Resulunun sevdigi iki haslet var; hilm ve teenni."
Tirmizi, Birr 66, (2012); Muslim, Iman 25, (17).
5809 - Ebu Davud merhum, Abdu'l-Kays heyetinde dahil olan Zari'den naklettigi ve uzunca bir kissanin da bulundugu rivayetinde su ziyadeye yer verir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam kendisine bunlari soyleyince o (Esecc):
"Ey Allah'in Resulu! Bu iki hasletle ben (sahsi gayretimle) mi ahlaklandim yoksa Allah mi cibilliyetime (yaratilisima, tabiatima) koydu?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam da:
"Allah Teala Hazretleri seni o iki haslet uzere yaratti!" buyurdular. Bu cevap uzerine Esecc:
"Allah ve Resulunun sevdigi iki haslet uzere beni yaratan Allah'a hamd olsun!" dedi."
Ebu Davud, Edeb 161, (5225).
5810 - Sa'd Ibnu Ebi Vakkas radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Teenni, ahiretle ilgili olanlar disinda, her amelde guzeldir."
Ebu Davud, Edeb 11, (4810).
5811 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim Allah adina siginma talebinde bulunursa ona siginma, verin, kim Allah adina isterse ona verin, kim sizi davet ederse ona icabet edin; kim size bir iyilik yaparsa karsilikta bulunun, sayet verecek bir sey bulamazsaniz kendinizi, ona karsiligini vermis gorunceye kadar dua edin."
Nesai, Zekat 72, (5, 82); Ebu Davud, Zekat 38, (1672).
5812 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Sakin sizden kimse Allah hakkinda husnuzanda bulunmadan son nefesini vermesin."
Muslim, Cennet 81, (2877); Ebu Davud, Cenaiz 17, (3113).
5813 - Sahiheyn ve Tirmizi de Ebu Hureyre'den gelen diger bir hadiste Resulullah soyle buyurmustur:
"Allah Teala Hazretleri soyle buyurdu: "Ben, kulumun benim hakkimdaki zannina goreyimdir."
Muslim ve Tirmizi'nin rivayetinde su ziyade vardir: "O bana dua edince ben onunlayim."
Buhari, Tevhid 35; Muslim, Zikr 1, (2675); Tirmisi, Zuhd 51, (2389).
5814 - Ebu Davud ve Tirmizi'de Ebu Hureyre'den gelen bir rivayette Resulullah aleyhissalatu vesselam'in soyle soyledigi kaydedilmistir:
"Allah Teala hakkinda husnuzan, guzel ibadettendir."
Tirmizi, Da'avat 146, (3604); Ebu Davud, Edeb 89, (4993).
5815 - Hz. Ebu Zerr radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Her nerede olursan ol Allah'tan ittika et ve kotulugun arkasindan iyilik yap, bu onu yok eder. Insanlara iyi ahlakla muamele et."
Tirmizi, Birr 55, (1988).
5816 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan atese insanlari en cok atan seyin ne oldugu soruldu.
"Agiz ve ferc!" buyurdular. En ziyade neyin insanlari cennete soktugundan sordular:
"Allah'a takva ve guzel ahlak!" buyurdular."
Tirmizi, Birr 62, (2005).
5817 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a soruldu: "Mu'minlerden hangisi efdal (enfaziletli)dir?"
"Ahlakca en guzelleridir!" cevabini verdi. Tekrar soruldu:
"Pekiyi, mu'minlerden hangisi en akillidir?"
"Olumu en cok zikreden ve kendilerine gelmezden once onun icin en iyi hazirligi yapanlardir. Iste akillilar bunlardir."
Rezin tahric etmistir. Ibnu Mace, Zuhd 31, (4259).
5818 - Hz. Semure radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Haseb maldir, kerem takvadir."
Tirmizi, Tefsir, Hucurat, (3268).
5819 - Hz. Ebu Bekre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a "Hangi insan daha hayirlidir?" diye sorulmustu:
"Omru uzun, ameli de guzel olandir" buyurdular."
"Oyleyse insanlarin kotusu kimdir?" diye soruldu:
"Omru uzun, ameli kotu olandir!" buyurdular."
Tirmizi, Zuhd 22, (2331).
5820 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam (bir gun):
"Size en hayirlinizin ve en serlinizin kim oldugunu haber vermiyeyim mi?" buyurdular ve bunuuc kere tekrar ettiler. Cemaat: "Evet, haber veriniz!" dedi.
"En hayirliniz, kendisinden hayir umulan ve serri dokunmayacagi hususunda emin olunandir; en serliniz de kendisinden hayir umit edilmeyen ve serrinden de emin olunmayan kimsedir."
Tirmizi, Fiten 76, (2264).
5821 - Ibnu Amr Ibni'l-As radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Iki haslet vardir, bunlar kimde bulunursa Allah onu sukredici ve sabrediciler arasina kaydeder:
- Diyanette kendinden ustun olana bakip, ona uymak.
- Dunyalikta kendinden asagi olana bakip, Allah'in kendine vermis oldugu ustunluge hamdetmek.
Iste boyle olan kimseyi Allah sukredici ve sabredici olarak yazar.
Kim de diyanette kendinden asagi olana bakar, dunyalikta da kendinden ustun olana bakar ve elde edemedigine uzulurse Allah onu sukredici ve sabredici olarak yazmaz."
Tirmizi, Kiyamet 59, (2514).
5822 - Ukbe Ibnu Amir radiyallahu anh anlatiyor: "Bir gun): "Ey Allah'in Resulu! Kurtulusumuz nasil olacak?" diye sormustum, soyle cevap verdiler: "Dilini tut, evini genislet, gunahlarina da agla!"
Tirmizi, Zuhd 61, (2408).
5823 - Imam Malik anlatiyor: "Bana ulastigina gore, Lokman Hekim'e: "Sende gordugumuz bu (meziyetin mahiyeti) nedir? diye sormuslardi. (Bununla onun faziletlerini kastetmislerdi). Su cevabi verdi:
"Dogru sozluluk, emaneti yerine getirmek, beni ilgilendirmeyen seyi terketmek."
Bir rivayette su ziyade gelmistir: "Vaadime vefakarlik etmek."
Muvatta, Kelam 17, (2, 990).
5824 - Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kendisi atese haram edilen ve kendisine de atesin haram kilindigi kimseyi size haber vermeyeyim mi? Ates, (halka) her yakin olana, yumusak huylu ve insanlara kolaylik gosterene haram kilinmistir."
Tirmizi, Kiyamet 46, (2490).
5825 - Hz. Sevban radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim su uc seyden beri olarak olurse cennete girer:- Kibir, - Gulul, - Borc."
Tirmizi, Siyer 21, (1572, 1573).
5826 - Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Halim olan zelle sahibidir, hakim olan tecrube sahibidir."
Tirmizi, Birr 86, (2034).
5827 - Hz. Huzeyfe radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Sakin sizden kimse kararsiz olup da: "Ben insanlarla beraberim, eger insanlar iyilik yaparsa ben de iyilik yaparim, kotuluk yaparsa ben de kotuluk yaparim" demesin. Aksine, nefsinizi sabit tutun, halk iyilik yaptimi siz de iyilik yapin, kotuluk yaparsa zulme yer vermeyin."
Tirmizi, Birr 63, (2008).
5828 - Huzeyfe radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bir mu'minin nefsini alcaltip zelil kilmasi muvafik degildir."
Orada bulunanlar: "Kisi nefsini nasil zelil kilare?" dediler.
"Takat getiremeyecegi belaya karsi kendini ileri surer!" buyurdular."
Tirmizi, Fiten 67, (2255).
5829 - Hz. Muaviye radiyallahu anh'in anlattigina gore, Hz. Aise radiyallahu anha'ya: "Bana bir mektupla vasiyetini yaz, fakat cok sey yazma!" diye bir mektup yolladi. Hz. Aise de cevaben soyle yazdi:
"Selam uzerine olsun! Emma ba'd: Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'in: "Kim halkin ofkesini dinlemeden Allah'in rizasini ararsa insanlarin sikintisina karsi Allah kifayet eder. Kim de Allah'in ofkesini dinlemeden halkin rizasini ararsa, Allah onu insanlara havale eder" dedigini isittim; selam uzerine olsun!"
Tirmizi, Zuhd 65, (2416).
5830 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Mu'min saftir, kerimdir. Facir, hilekardir, leimdir (alcaktir)."
Ebu Davud, Edeb 6, (4790); Tirmizi, Birr 41, (1965).
5831 - Yine Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Mu'min, bir (yilanin) deliginden iki defa sokulmaz."
Buhari, Edeb 83; Muslim, Zuhd 63, (2998); Ebu Davud, Edeb 34, (4862)
5832 - Yine Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Ramazan girip ciktigi halde gunahlari affedilmemis olan insanin burnu surtulsun. Anne ve babasina veya bunlardan birine yetisip de onlar sayesinde cennete girmeyen kimsenin de burnu surtulsun. Ben yaninda zikredildigim zaman bana salat okumayan kimsenin de burnu surtulsun!"
Tirmizi, Da'avat 110, (3539).
5833 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Bir adam: "Ey Allah'in Resulu babam nerededir?" diye sormustu.
"Cehennemde!" buyurdular. Adam (gitmek uzere) geri donunce, Aleyhissalatu vesselam adami cagirdi ve:
"Muhakkak ki, benim babam da senin baban da atesteler!" buyurdu."
Muslim, Iman 347, (203); Ebu Davud, Sunnet 18, (4718).
5834 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Isa aleyhisselam hirsizlik yapan bir adam gormustu:
"Hirsizlik mi yaptin?" dedi. Adam:
"Asla! Kendisinden baska ilah olmayan Zat'a yemin olsun" diye cevap verince Hz. Isa:
"Allah'a inandim, gozlerimi tekzib ettim!" dedi."
Buhari, Enbiya 48; Muslim, Fezail 149, (2368); Nesai, Kudat 36, (8, 249).
5835 - Imam Malik anlatiyor: "Bana ulastigina gore, bir adam Ibnu'z-Zubeyr radiyallahu anhuma'ya soyle yazdi: "Haberiniz olsun: Takva ehlinin birkisim alametleri vardir ki, bunlar sayesinde kendileri bilinebilir, onlar da bunlari bilirler: Soyle ki muttaki:
- (Ihtilaf halinde) verilen hukme razi olur,
- Nimetlere sukreder,
- Belaya sabreder,
- Dilinden dogru cikar,
- Kur'an'in ahkamini kendine yol yapar.
Imam, carsilardan bir carsi (gibi)dir, hak ehlinden ise, ehl-i hak, hak (yukunu) ona yikar; batil ehlinden ise, batil ehli de batil (yukunu) ona yikar."
Rezin tahric etmistir.
NEFSIN AFETLERI
5836 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular:
"Uc kisi vardir ki, Allah Kiyamet gununde onlarla ne konusur, ne onlara nazar eder, ne de onlari gunahlarindan arindirir, onlara elim bir azab vardir:
- Sahrada, fazla suyu bulundugu halde ondan yolcuya vermeyen kimse. Kiyamet gunu Allah onun karsisina cikip: "Bugun ben de senden fzlimi (lutfumu) esirgiyorum, tipki senin (dunyada iken) kendi elinin eseri olmayan seyin fazlasini esirgedigin gibi" der.
- Ikindi vaktinden sonra, bir mal satip musterisine Allah Teala'nin adini zikrederek bunu su su fiyatla almistim diye yalandan yemin ederek, muhatabini inandiran ve bu suretle malini satan kimse.
- Sirf dunyevi bir menfaat icin bir imama biat eden kimse; oyle ki, dunyaliktan istediklerini verirse biatinda sadiktir, vermezse sadik degildir."
Buhari, Sirb 2, Hiyel 12; Muslim, Iman 173, (108); Ebu Davud, Buyu' 62, (3474, 3475); Nesai, Buyu', 6, (7, 247).
5837 - Hz. Ebu Zerr radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Uc kisi vardir, Kiyamet gununde Allah onlara ne konusur, ne nazar eder ne de gunahlardan arindirir, onlar icin elim bir azab vardir!" buyurdu ve bunu uc kere de tekrar etti. Ben: "Ey Allah'in Resulu! Oyleyse onlar buyuk zarara ve husrana ugramislardir. Kimdir bunlar?" dedim. Soyle saydilar:
"(Elbisesini kibirle, yerlere kadar salip) surunduren, yaptigi iyiligi basa kakan, malini yalan yeminlerle reklam eden kimseler!"
Muslim, Iman 171, (106); Ebu Davud, Libas 28, (4087, 4088); Tirmizi, Buyu' 5, (1211); Nesai, Buyu' 5, (7, 245).
5838 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Uc kisi vardir, Kiyamet gunu Allah Teala hazretleri onlara konusmaz, nazar etmez, gunahlardan da arindirmaz, onlara elim bir azab vardir:
- Zina eden yasli,
- Yalan soyleyen devlet reisi,
- Buyuklenen fakir."
Muslim, Iman 172, (107); Nesai, Zekat 77, (5, 86).
5839 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Uc kisi vardir, Kiyamet gunu Allah onlara nazar etmez: Anne ve babasinin hukukuna riayet etmeyen kimse, erkeklesen kadin ve deyyus kimse."
Nesai, Zekat 69, (5, 81).
5840 - Yine Nesai'nin bir rivayetinde Resulullah soyle buyurmustur:
"Uc kisi vardir, cennete girmeyecektir: Anne babasinin hukukuna riayet etmeyen kimse; icki duskunu olan kimse; verdigini basa kakan kimse."
Nesai, Zekat 69, (5, 81).
5841 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri soyle dedi: "Uc kisi vardir, Kiyamet gunu ben onlarin hasmiyim: "Benim adima (yemin) edip sonra gadreden kimse, hur bir kimseyi satip parasini yiyen kimse, bir isciyi ucretle tutup calistirdigi halde, ucretini vermeyen kimse."
Buhari, Buyu' 106).
5842 - Sehl Ibnu Sa'd radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim bana ceneleri ile bacaklari arasindaki seyler hususunda garanti verirse, ben de ona cennet hususunda garanti veririm."
Buhari, Rikak 23, Hudud 19; Tirmizi, Zuhd 61, (2410).
5843 - Ebu berze el-Eslemi radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Sizin hakkinizda en ziyade korktugum sey, zenginlik hirsi ile karinlarinizin ve ferclerinizin sehvetleri bir de fitnelerin sasirtmalaridir."
Rezin tahric etmistir. (Hadis Ahmed Ibnu Hanbel'in Musned'inde gelmistir: 4, 420, 423.
5844 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Zani bir kimse, zina yaptigi sirada mu'min olarak zina yapmaz, hirsiz da caldigi sirada mu'min olarak hirsizlik yapmaz, ickici, icki ictigi sirada mu'min oldugu halde icki icmez; insanlarin, onun yuzunden, gozlerini kendine kaldiracaklari kadar nazarlarinda kiymetli olan bir seyi mu'min olarak yagmalamaz."
Buhari, Mezalim 30, Esribe 1, Hudud 1, 20; Muslim, Iman 100, (57); Ebu Davud, Sunnet 16, (4689); Tirmizi, iman 11, (2627); Nesai, Sarik 1, (8, 64).
5845 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kisi zina edince iman ondan cikar ve basinin ustunde bir bulut gibi muallak durur. Zinadan cikinca iman adama geri doner."
Ebu Davud, Sunnet 16, (4690); Tirmizi, Iman 11, (2627).
Tirmizi su ziyadede bulunmustur: "Ebu Cafer el-Bakir Muhammed Ibnu Ali'nin: "Bunda imandan cikip Islam'a gecis vardir" dedigi rivayet edilmistir."
5846 - Hz. Cundub radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim (baskalarinin kusurlarini teshir edip herkese) duyurursa, Allah da (onun kusurlarini) duyurur. Kim de riya yaparsa Allah da onun riyasini ortaya cikarir."
Buhari, Rikak 36; Muslim, Zuhd 48, (2987).
5847 - Ebu Saidi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Insanlara merhametli olmayana Allah Teala merhamet etmez."
Tirmizi, Birr 16, (1923).
5849 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Insanda bulunan en serli sey asiri cimrilik ve siddetli korkudur."
Ebu Davud, 22 (2511).
5850 - Ebu Bekr es-Siddik radiyallahhu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Mu'mine zarar veren veya hile yapan mel'undur."
Tirmizi, Birr 27, (1942).
5851 - Ebu Sirma radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim mu'mine zarar verirse Allah da onu zarara ugratir. Kim de mu'mine mesakkat verirse, Allah da onamesakkat verir."
Tirmizi, Birr 27, (1941).
5852 - Ebu Temime radiyallahu anh anlatiyor: "Arkadaslari kendisine: "Resulullah aleyhissalatu vesselam size cok seyler soyledi, oyleyse bize de bir tavsiyede bulunun!" demislerdi.
"Insanda ilk (curuyup) kokacak olan yeri karnidir. Oyleyse, kim, karnina temiz olandan baska bir sey girdirmeyebilirse mutlaka bunu yapsin!" tavsiyesinde bulundu."
Buhari, Ahkam 9.
5853 - Ebu Bekre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Isleyene daha dunyada cezasi carcabuk gelmeye en layik gunah zulum ve sila-i rahmin koparilmasidir, bu cezanin dunyada gelmesi, ahiretteki cezaya kefaret degildir."
Ebu Davud, Edeb 51, (4902); Tirmizi, Kiyamet 58, (2513).
5854 - Iyaz Ibnu Himar radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri, bana: "Mutevazi olun, oyle ki, kimse kimseye zulmetmesin, kimse kimseye karsi boburlenmesin" diye vahyetti."
Ebu Davud, Edeb 48, (4895).
5855 - Hz. Ebu Bekr es-Siddik radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Cehennem, bozguncu, cimri ve basa kakici her insana yakindir."
Bir rivayette de soyle buyrulmustur: "Cennete ne bozguncu, ne cimri ne de basa kakici giremez."
Tirmizi, Birr 41, (1964).
5856 - Ibnu Amr Ibni'l-As radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Yiyiniz, tasadduk ediniz, giyiniz. Fakat bunlari yaparken israfa ve tekebbure kacmayiniz."
Nesai, Zekat 66, (5, 79). Hadisi Buhari, bab basliginda kaydetmistir (Libas 1).
5857 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Ey Allah'in Resulu dendi, herbirimiz icinde, (bazan, oylesine cirkin) bir seyn ariz oldugunu gorur ki, bunu soylemektense o seyin bir korparcasi olup (kendisini yakmasi) ona daha sevimli gelmektedir!"
Resulullah aleyhissalatu vesselam bu soze soyle mukabelede bulundu:
"Allahuekber, Allahuekber, Allahuekber!) Seytan'in hilesini vesveseye ceviren Allah'a hamd olsun!"
Ebu Davud, Edeb 118. (5112).
5858 - Ebu Zumeyl rahimehullah anlatiyor: "Ibnu Abbas radiyallahu anhuma'ya (bir gun): "Icimde duydugum bu (fena) seyler de ne?" diye sormustum. Bana:
"Ne hissediyorsun ki?" dedi. Ben:
"Vallahi (onlar cok fena!) dilime alamam!" dedim.
"Sekk nev'inden bir sey mi ?" dedi ve guldu. Sonra acikladi:
"Bu (cesit vesveseler)den hic kimse kurtulamaz. Nitekim Allah Teala hazretleri (Resulune) su ayeti inzal buyurmustur. (Mealen): "Eger sana indirdigimiz (kitapta anlatilan bu kissalar) hakkinda bir suphen varsa, senden evvel indirilmis olanlari okuyanlara sor. Andolsun ki, sana Rabbinden hak (olan kitap) gelmistir, sakin suphe edenlerden olma!" (Yunus 94).)
Ibnu Abbas bana dedi ki: "Eger icinde herhangi bir vesvese bulursan soyle de: "O (Allah), hem evveldir, hem ahirdir, hem zahirdir, hem batindir. O herseyi bilendir" (Hadid 3).
Ebu Davud, Edeb 118, (5110).
5859 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim, gormedigi halde ruya gorme iddiasina kalkarsa (Kiyamet gunu) arpa danecigine dugum atmasi teklif edilir. Kim de kendisinden hoslanmadiklari halde, bir grubun konusmasini dinleme gayretine duserse Kiyamet gunu kulagina erimis kursun dokulur. Kim bir sureti tasvir ederse (Kiyamet gunu) azaba ugrar ve bu yaptigina ruh uflemesi emredilir, ama ufleyemez"
Buhari, Ta'bir 45; Ebu Davud, Edeb 96, (5024); Tirmizi, Ru'ya 8, (2284).
5860 - Vasile Ibnu'l-Eska' radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Surasi muhakkak ki, en buyuk yalanlardan biri, kisinin kendisini babasindan baska birisine nisbet etmesi veya gormedigi bir seyi gozlerinin gordugunu iddia etmesi, yahut da Resulullah aleyhissalatu vesselam'in soylemedigi bir seyi O'na soyletmesidir"
Buhari, Menakib 5
5861 - Ebu Kilabe merhum anlatiyor: "Sabit Ibnu Dahhak radiyallahu anh anlatmisti: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:Kim, bile bile, yalan yere Islam'dan baska bir din ile yemin ederse, bu kimse dedigi gibidir. Kim kendisini bir seyle oldurup (intihar ederse) Kiyamet gunu o seyle azab verilir. Kisnin gucu disinda olan bir sey uzerine yaptigi nezir muteber degildir. Mu'mine lanet etmek onu oldurmek gibidir. Bir mu'mine kufur nisbet etmek onu oldurmek gibidir. Kim kendisini bir seyle keserse Kiyamet gunu onunla kesilir. Kim malini cok gostermek icin yalan bir iddiada buiunursa, Allah onun azligini artirir."
Buhari, Eyman 7, Cenaiz 84, Edeb 44, 73; Muslim, Iman 176, (110); Tirmizi, Iman 16, (2638); Ebu Davud, Iman 9, (3257); Nesai, Eyman 7, (7, 5, 6).
5862 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Bir kavimde gulul (denen devlet malindan hirsizlik) zuhur ederse, Allah o kavmin kalplerine korku atar. Bir kavim icinde zina yayilirsa orada olumler artar. Bir kavim, olcu ve tartilarda (hile yaparak) miktari azaltirsa Allah ondan rizki keser. Bir kavmin (mahkemelerinde) haksiz yere hukumler verilirse, o kavimde mutlaka kan yayginlasir. Bir kavm ahdinden donup gadre yer verirse, Allah onlara mutlaka dusmanlarini musallat eder."
Muvatta, Cihad 26, (2, 460).
5863 - Yine Ibnu Abbas radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Insanlar arasinda Allah'in en cok bugzettigi uc kisi vardir:
Harem'de sapitip haktan ayrilan,
Islam'a girdigi halde cahiliye sunnetini arayan,
Haksiz yere, kanini dokmek icin bir adamdan kan talep eden."
Buhari, Diyat 9.
5864 - Mugire Ibnu su'be radiyallahu anh'in anlattigina gore "Hz. Muaviye radiyallahu anh kendisine: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan isittigin bir seyi bana yaz" diye mektup yazmistir. O da Hz. Muaviye'ye sunu yazmistir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in soyle soyledigini isittim:
"Allah Teala hazretleri, sizin icin uc seyi mekruh addetti.
Dedikodu,
Malin ziyai.
Cok sual!.."
Buhari, Zekat 53, Edeb 6; Muslim, Akdiye 35, (539).
5865 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Siz birkisim ameller isliyorsunuz ki, onlar sizin nazarinizda kildan daha ince (daha ehemmiyetsiz)dir. Halbuki biz onlari, Resulullah zamaninda helake aticilardan addederdik."
Buhari, Rikak 32.
5866 - Vasile Ibnu'l-Eska' radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kardesine karsi samata yapma. Allah ona afiyet sana da belayi verir."
Tirmizi, Kiyamet 55, (2508).
5867 - Ebu'd Derda radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Bir seye karsi sevgin seni kor ve sagir eder (de onun eksiklerini gormez, kusurlarini isitmez olursun)"
Ebu Davud, Edeb 125, (5130).
5868 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Seytan insanoglunda, kanin cereyani gibi cereyan eder."
Ebu Davud, Sunnet 18, (4719).
5869 - Imam Malik rahimehullah'a ulastigina gore, "Ummu Seleme radiyallahu anha, Efendimiz'den sormustur:
"Ey Allah'in Resulu! Aramizda salihler mevcut iken bizler helak mi olacagiz?" Aleyhissalatu vesselam:
"Evet, buyurmuslardir, pislik (zina) artarsa!"
Muvatta, Kelam 22, (2, 991).
5870 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Hanimini kocasina karsi, koleyi efendisine karsi ayartan bizden degildir!"
Ebu Davud, Talak 1, (2175), Edeb 135, (5170).
5871 - Yine Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Size serlilerinizi haber vereyim mi? Onlar, tek baslarina yiyenler, kolelerini dovenler, yardimi esirgeyenlerdir."
Rezin tahric etmistir.
DILIN AFETLERI
5872 - Ebu Sa'idi'l-Hudri radiyallahu anh, Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan anlatiyor:
"Ademoglu sabaha erdimi, butun azalari, dile temenna edip: "Bizim hakkimizda Allah'tan kork. Zira biz sana tabiyiz. Sen istikamette olursan biz de istikamette oluruz, sen sapitirsan biz de sapitiriz!" derler."
Tirmizi, Zuhd 61, (2409).
5873 - Sufyan Ibnu Abdillah radiyallahu anh anlatiyor: "Ey Allah'in Resulu dedim, uyacagim bir amel tavsiye et bana!" su cevabi verdi:
"Rabbim Allah'tir de, sonra dogru ol!"
"Ey Allah'in Resulu dedim tekrar. Benim hakkimda en cok korktugunuz sey nedir?" Eliyle dilini tutup sonra: "Iste su!" buyurdu."
Tirmizi Zuhd 61, (2412).
5874 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Allah'a ve ahiret gunune inanan kimse ya hayir kosussun ya da sussun."
Tirmizi, Kiyamet 51, (2502).
Tirmizi'nin Ibnu Omer radiyallahu anh'tan yaptigi diger bir rivayette Resulullah: "Kim susarsa kurtulur" buyurmustur.
5876 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Bir adam olmustu, diger biri, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in isitecegi sekilde onun icin soyle soyledi: "Cennet mubarek olsun!" Resulullah aleyhissalatu vesselam sordu:
"Nereden biliyorsun? Belki de o malayani konustu veya kendisini zengin kilmayacak bir miktarda cimrilik etti!"
Tirmizi, Zuhd 11, (2217).
5877 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kul (bazan), Allah'in rizasina uygun olan bir kelami, ehemmiyet vermeksizin sarfeder de Allah onun sebebiyle cennetteki derecesini yukseltir. Yine kul (bazan) Allah'in hosnutsuzluguna sebep olan bir kelimeyi ehemmiyet vermeksizin sarfeder de Allah, o sebeple onu cehennemde yetmis yillik asagiya atar."
Buhari, Rikak 23; Muslim, Zuhd 49, (2988); Muvatta, 4, (2, 985); Tirmizi, Zuhd 10, (2315).
5878 - Kays Ibnu Ebi Hazim rahimehullah anlatiyor: "Hz. Ebu Bekr radiyallahu anh, Zeyneb adinda Ahmesli bir kadinin yanina girmisti. Onun hic konusmadigini gordu: "Nesi var, niye konusmuyor?" diye sordu. Oradakiler:
"Hic konusmadan hacc yapiyor!" dediler. Hz. Ebu Bekr kadina:
"Konus. Zira bu yaptigin helal degil, bu cahiliye isidir" dedi. Kadin da konusmaya basladi. Once:
"Sen kimsin?" diye sordu. Hz. Ebu Bekr:
"Muhacirlerden biriyim!" dedi.
"Hangi muhacirlerdensin?"
"Kureys'ten."
"Kureys'ten kimlerdensin?"
"Oo! Sen cok soru sordun! Ben Ebu Bekr'im."
"Allah'in cahiliyeden sonra bize lutfettigi bu guzel din uzerine ne kadar baki kalacagiz?"
"Imamlariniz mustakim (dogru yolda) oldugu muddetce bakisiniz.
"Imamlar ne demek?"
"Kavmindeki reisler ve esraflar var ya, halka emrederler halk da onlara itaat eder?"
"Evet!"
"Iste onlar imamlardir."
Buhari, Menakibu'l-Ensar 26.
5879 - Hz. Bureyde radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Munafiga "efendi" demeyin. Zira eger o, seyyid olursa Allah'i kizdirirsiniz."
Ebu Davud, Edeb 83, (4977).
5880 - Ummu Habibe radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah Aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ademoglu'nun, emr-i bi'l-ma'ruf veya nehy-i ani'l-munker veya Allah Teala hazretlerine zikir haric butun sozleri lehine degil, aleyhinedir."
Tirmizi, Zuhd 63, (2414).
5882 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim, insanlarin kalbini celmek icin kelamin kullanilisini ogrenirse, Allah Kiyamet gunu, ondan ne farz ne nafile hicbir ibadetini kabul etmez!"
Ebu Davud, Edeb 94, (5006).
5883 - Ibnu Mesud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kelamda ileri gidenler helak oldular. Kelamda ileri gidenler helak oldular!.Kelamda ileri gidenler helak oldular!"
Muslim, Ilm 7 (2670); Ebu Davud, Sunnet 6, (4609).
5884 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Mesrik cihetinden iki adam geldi ve bir hitabede bulundular. Onlarin beyanlarindaki guzellik herkesin hosuna gitti. Bunun uzerine Resulullah aleyhissalatu vesselam:
"Beyanda mutlaka bir sihir var!" buyurdular."
Buhari, Tibb 51; Muvatta, Kelam 7, (2, 986); Ebu Davud, Edeb 94, (5007); Tirmizi, Birr 81, (2029).
5885 - Ebu Umame radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ben, hakli bile olsa munakasayi terkeden kimseye cennetin kenarinda bir kosku garanti ediyorum. Saka bile olsa yalani terkedene de cennetin ortasinda bir kosku, ahlaki guzel olana da cennetin en ustunde bir kosku garanti ediyorum."
Ebu Davud, Edeb 7, (4800).
5886 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Sana gunah olarak, husumeti devam ettirmen yeterlidir (cunku bu, giybete kapi acar)."
Tirmizi, Birr 58, (1995).
5887 - Hz. Ebu Bekre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Sizden kimse: "Ramazanin tamaminda (namaza) kalktim, tamaminda orucumu tuttum" demesin."
(Hadisi Ebu Bekre'den rivayet eden Hasan Basri der ki "Bilemiyorum, Aleyhissalatu vesselam bu sozuyle kisinin nefsini tezkiye etmis olmasini mi mekruh addetti veya "uyumak da lazim yatmak da" mi de(mek iste)di?"
Ebu Davud, Savm 47, (2415); Nesai, Siyam 6, (4, 130).
5889 - Imam Malik'e Yahya Ibnu Saidden ulastigina gore "Hz. Isa yolda bir domuza rastlar. Ona: "Selametle yoldan cekil!" der. Yaninda bulunanlar: "Bunu su domuz icin mi soyluyorsun?" diye sorarlar. (O ise domuz kelimesini diliyle telafuz etmekten cekindigini ifade eder ve
"Ben, dilimin, cirkin seyi soylemeye alismasindan korkuyorum!" cevabini verir."
Muvatta, Kelam 4, (2, 985).
5890 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir adamdan kendisine menfi bir soz ulastigi vakit: "Falan niye boyle soylemis?" demezdi. Fakat: "Insanlara ne oluyor da soyle soylesoyluyorlar?" derdi."
Ebu Davud, Edeb 6, (4788).
5891 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam huyurdular ki:
"Allah'in zikri disinda kelami cok yapmayin. Zira, Allah'in zikri disinda cok kelam, kalbe kasvet (katilik) verir. Sunu bilin ki, insanlarin Allah'a en uzak olani kalbi kati olanlardir."
Tirmizi, Zuhd 62, (2413).
5892 - Ebu Malik el-Es'ari radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Ummetimde dort sey vardir, cahiliye islerindendir,bunlari terketmeyeceklerdir:
-Haseble iftihar
-Nesebi sebebiyle insanlara ta'n,
-Yildizlardan yagmur bekleme,
-(Olenin ardindan) matem!"
Resulullah sozlerine soyle devam etti: "Matemci kadin, sayet tevbe etmeden olecek olursa, Kiyamet gunu uzerinde katrandan bir elbise, uyuzlu bir gomlek oldugu halde (kabrinden) kaldirilir."
Muslim, Cenaiz 9, (934).
5893 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Bir adam, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in huzuruna girmek icin izin istemisti. Aleyhissalatu vesselam: "Bu asiretin kardesi ne kotu!" buyurdu. Ama adam girince ona iyi davrandi, yumusak sozle hitap etti. Adam gidince:
"Ey Allah'in Resulu! Adamin sesini isitince soyle soyle soyledin. Sonra yuzune karsi multefit oldun, iyi davrandin" dedim. Su cevabi verdi:
"Ey Aise! Beni ne zaman kaba buldun? Kiyamet gunu, Allah Teala hazretlerinin yaninda mevkice insanlarin en kotusu, kabaligindan korkarak halkin kendini terkettigi kimsedir."
Buhari, Edeb 38, 48; Muslim, Birr 73, (2591); Muvatta, Husnu'l-Hulk 4; (2, 903, 904); Ebu Davud, Edeb 6, (4791, 4792, 4793); Tirmizi, Birr 59, (1997).
5894 - Adiyy Ibnu Hatim radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yaninda bir adam bir hitabede bulundu ve dedi ki: "KimAllah ve Resulune itaat ederse dogru yolu bulmus, kim de o ikisine isyan ederse dogru yoldan sapmistir."
Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Sen ne kotu hatipsin. Soyle soyle: "...Kim Allah ve Resulune isyan ederse..." buyurdular."
Muslim, Cum'a 48, (810); Ebu Davud, Edeb, 85, (4981), Salat 229, (1099); Nesai, Nikah 40, (6, 90).
5895 - Huzeyfe radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah'in istedigi ve falanin istedigi" demeyin, lakin soyle deyin: "Allah'in istedigi, sonra da falanin istedigi."
Ebu Davud, Edeb 84, (4980).
5896 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Bir kimsenin "Insanlar helak oldu!" dedigini duyarsaniz, bilin ki o, kendisi, herkesten cok helak olandir."
Muslim, Birr 139, (2623); Muvatta, Kelam 2, (2, 989); Ebu Davud; Edeb 85, (4983).
5897 - Yine Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ummetimin hepsi affa mazhar olacaktir, gunahi aleni isleyenler haric. Kisinin geceleyin isledigi kotu bir ameli Allah ortmustur. Ama, sabah olunca o: "Ey falan, hu gece ben su su isleri yaptim!" der. Boylece o, geceleyin Allah kendini ortmus oldugu halde, sabahleyin, uzerindeki Allah'in ortusunu acar. Iste bu, gunahi aleni islemenin bir cesididir."
Buhari, Edeb 60; Muslim, Zuhd 52, (2990).
5898 - Avf Ibn Malik radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Halka kissa (mevize, nasihat) anlatma isini emir veya (emirin tayin edecegi) memur veya tekebbur sahibi yapar."
Ebu Davud, Ilm 13, (3665).
MUHTELIF NEV'E GIREN HADISLER
5899 - Ebu Sa'idi 'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Bir gun Resulullah aleyhissalatu vesselam bize ikindi namazi kildirdi. Sonra bir hutbede bulundu.Bu hutbede, Kiyamet vaktine kadar olacak her seyi bize haber verdi. Bunu belleyen belledi, unutan unuttu. Soyledikleri arasinda su da vardi:
"Dunya caziptir, tatlidir. Allah sizi buraya halife olarak gondermistir, nasil amel edeceginize bakmaktadir.
- Aman uyanik olun, dunyadan kacinin, kadindan kacinin.
- Aman uyanik olun! Kimseyi, insanlarin korkusu, bildigi bir hakikati soylemekten alikoymasin!"
Ravi der ki: "(Bunu soyleyince) Ebu Said merhum agladi. Sonra sozlerine devam etti:
"Vallahi oyle seyler gorduk ki, korktuk. Resulullah'in soyledikleri arasinda su da vardi:
- Haberiniz olsun! Kiyamet gunu, her bir vefasiz icin vefasizligi nisbetinde bir bayrak dikilecektir. Bas imamin (devlet reisinin) vefasizligindan daha buyuk bir vefasizlik olmayacaktir. Onun bayragi kicinin yanina dikilir."
O gunku bellediklerimiz meyaninda su da vardi:
- Haberiniz olsun! Insanoglu cok cesitli tabakalar halinde yaratilmistir:
- Kimisi vardir, mu'min olarak dogar, mu'min olarak yasar, kafir olarak olur.
- Kimisi vardir, kafir olarak dogar, kafir olarak yasar, mu'min olarak olur.
- Kimisi vardir, kafir olarak dogar, kafir olarak yasar, kafir olarak olur.
- Haberiniz olsun kimisi vardir yavas ofkelenir, (ofkesinden) cabuk doner; kimisi vardir cabuk ofkelenir, cabuk doner; kimisi vardir, yavas ofkelenir, yavas doner. Iste bunlar birbirlerini dengeler.
- Haberiniz olsun onlardan birkismi vardir; cabuk doner, cabuk kizar. Bilesiniz bunlarin en hayirlisi agir otkelenen, cabuk donendir; en senlileri de cabuk otkelenip yavas donendir.
- Insanlardan borcunu iyi odeyen, (baskasindaki alacagini) iyi talep eden vardir. Kimisi de kotu oder, iyi talep eder; kimi de kotu talep eder, iyi oder, bunlar birbirlerini dengeler. Bilesiniz birkismi vardir kotu oder, kotu talep eder. Bilesiniz bunlarin en hayirlisi iyi odeyen, iyi talep edendir; en kotuleri de kotu odeyen, kotu talep edendir.
Bilesiniz! Ofke ademoglunun kalbinde bir kordur. Gozlerinin kizarmasini, avurtlarinin sismesini gormuyor musunuz! Kim, ofkeden bir baslangic hissederse, yere yaslansin, (otkesi gecinceye kadar oyle kalsin)."
Ebu Said dedi ki: "Biz (bu sirada) gunduzun aydinligi devam ediyor mu diye gunese bakmaya basladik. Bunun uzerine Aleyhissalatu vesselam:
"Haberiniz olsun! Dunyanin omrunden gecmis kismina nisbeten geri kalan kismi, su gununuzden gecen kisma nazaran geri kalan kismina nisbeti gibidir."
Tirmizi, Fiten 26, (2192).
5900 - Iyaz Ibnu Himar radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Rabbim, bugun bana ogrettigi seylerden bilmediklerinizi size ogretmemi emretti. (Ve buyurdu ki): "Benim bir kula verdigim her mal helaldir. Ben butun kullarimi hanif (=musluman, hakka taraftar) olarak yarattim. Ancak seytanlar onlara gelip (fitri) dinlerinden alip goturduler, kendilerine helal kildigim seyleri haram kildilar. Kendisine bir guc vermedigim seyi bana sirk kosmalarini emrettiler."
Allah Teala hazretleri arz ehline bakti ve Ehl-i kitaptan birkismi haric, onlarin Arap, Acem hepsine ofkelendi ve dedi ki:
"Ben seni, imtihan etmek ve seninle de (baskasini) imtihan etmek uzere gonderdim. Sana, suyun yikayip (yok edemeyecegi) bir kitap gonderdim. Ta ki sen onu uyurken de uyanikken de okuyasin!"
Allah Teala hazretleri bana, Kureys'i atese vermemi (onlarla savasmami) emretti. Ben:
"Ey Rabbim, bu durumda onlar basimi yararlar ve bir ekmek parcasina cevirirler!" dedim.
"Oyleyse, seni cikardiklari gibi sen de onlari (Mekke'den) cikar! Onlara karsi gazada bulun da biz de sana yardim edelim; infakta bulun biz de sana infak edelim. Sen bir ordu gonder, biz de sana onun bes misli (yardimci melek ordusu) gonderelim. Sana itaat edenlerle birlik ol, asilere karsi savas!" buyurdu. Cennetlikler uc kisimdir:
- Kuvvet sahibi, adaletli, sadaka veren ve muvaffak olanlar.
- Butun yakinlarina ve muslumanlara karsi merhametli ve yumusak kalpli olanlar.
- Iffetli, namuslu ve coluk cocuk sahibi olanlar."Resulullah devamla dedi ki:
- Cehennem ehli de bes kisimdir:
- Akli olmayan zayiflar. Bunlar, aranizda tabi olarak bulunurlar, hicbir ehle ve mala tabi degildirler.
- Tamahkarligini izhar etmeyen hain kisiler. Boylesi, bir kapiyi calsa mutlaka ihanet eder.
- Aksam, sabah her firsatta malin ve ehlin hususunda seni aldatan adamlar.
- Cimrilik ve yalani da zikretti.
- Bir de kotu huylu kaba sozlu insan."
Resulullah devamla buyurdular ki:
- Allah Teala hazretleri, bana mutevazi olmanizi emretti. Oyle ki, hic kimse hic kimseye karsi boburlenmesin, hic kimse hic kimseye karsi tecavuzde bulunmasin."
Muslim, Cennet 63, (2865).