1822. Çex bioloq, genetika elminin banisi Qreqor Mendel anadan olub
1875. Bakı qubernatorun mətbəəsində Azərbaycan dilində "Əkinçi" qəzetinin ilk nömrəsi nəşr edilib. Qəzet nəşri üçün lazım olan şriftləri baş redaktor Həsən bəy Zərdabi öz hesabına İstanbuldan gətirib. Bu tarix milli mətbuatın başlanğıcı hesab edilir
1887. Alman fizik Qustav Hers anadan olub
1928. Azərbaycan SSR MİK və XKS məcburi qaydada yeni - latın qrafikalı əlifbaya keçilməsinə dair dekret verib
1944. Beynəlxalq Valyuta Fondu təsis edilib
1946. "İrqun" yəhudi hərbi təşkilatının Yerusəlimdə oteli partlatması nəticəsində 91 nəfər həlak olub
1946. Fransız müğənni Mirey Matye anadan olub
1960. Kuba ABŞ-a məxsus şəkər zavodlarını milliləşdirib. Şəkərin SSRİ-yə ixracı başlayıb
1994. Qambiyada dövlət çevrilişi baş verib. Kapitan Yəhya Əbdül Cameh hakimiyyəti ələ keçirib
1999. Dövlətlərarası neft və qaz nəqli sistemlərinin yaradılması üçün təşkilati prinsiplərə dair Çərçivə Sazişi imzalanıb
2003. Səddam Hüseynin oğlu Uday və Husay Mosulda ABŞ bombardmanı nəticəsində həlak olub.
Gülüstan Sarayı 1979-1980-ci illərdə Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycanda böyük dövlət mərasimlərinin keçirilməsi üçün tikilmişdir.
Sarayın inşası 1980 - cil ilin əvvəllərində tamamlanmış və aprel ayında təntənəli açılış keçirilmişdir.
Dəqiq həndəsi siluetli, orijinal, yaxşı yadda qalan, funksionallıqla estetik təsirliliyi özündə birləşdirən bu bina Azərbaycan SSR-in əməkdar memarı H. M. Hacıbəyovun, memar A. Y. Əmirxanovun, konstruktorlar K. A. Kərimovun və N. İ. İsmayılovun lahihəsi üzrə inşa edilmişdir. Bu binanın inşaatına görə müəlliflər 1982 - ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatına layiq görülmüşlər.
Kompozisiyasının simmetrikliyi, binanın memarlıq planlaşdırma strukturunun hədsiz dəqiqliyi və sadəliyi buraya gələnlərə sarayın salonlarına tez bələd olmağa imkan verir. Birinci mərtəbədə müxtəlif barlar (bunlardan biri musiqili teatr tamaşalarının keçirilməsi üçün nəzərdə tutulub və bu məqsədlə burda xidmət otaqları olan kiçik bir səhnə də qurulmuşdur), stolüstü oyunlar üçün otaqlar, 120 yerlik kino zalı, uşaq kafesi, geniş çeşidli milli məmulatlar satılan hədiyyələr mağazaları yerləşir.
Saraya gələnlər birinci mərtəbədən açıq pillələrlə avanzalların foyelərinə qalxırlar. Bunlar böyük, işıqlı və geniş, ikirəngli düzbucaqlı 1000 nəfərlik yemək salonunun cinahlarıdır. Bu salon təkcə şəhər deyil, həm də ölkə və dünya miqyasında mədəni-kütləvi tədbirlərin keçirilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu məqsədlə salonda antresol mərtəbələrdə yerləşən xidmət otaqları ilə plandus vasitəsiylə əlaqələndirilən orijinal səhnə qurulmuşdur.
Böyük salondan əlavə avanzalların foyelərindən ikimərtəbəli rahat kiçik ziyafət salonuna və "Şərq Mətbəxi" restoranına keçmək olar. Bunlardan hər biri 150 nəfər üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Həcm-məkan kompozisiyasının həllində müəlliflər sarayın uzaq mənzərəli nöqtələrdən qavranılmasını nəzərə almışlar. Buna görə də binanın əsas kompozisiya elementi geniş açıq eyvanların fasadların maili səthi boyunca uzanan aydın çəkilmiş orijinal çatma sıratağlardır. Eyvanlar birinci mərtəbənin şaquli divarları üzərində konsolvari əyilərək onları kölgələndirir. Gəminin göyərtəsini xatırladan bu eyvanlardan mavi Xəzərə gözəl mənzərə açılır. Sıratağ sal dəmir betondan düzəldilmişdir. Tağların ahəngi fasad səthlərinin yuxarı hissəsini kəsən kölgəli üfüqi xəttlə birləşir. Azərbaycan milli memarlığı üçün ənənəvi olan eyvan motivindən fasadın əsas komozisiya elementi kimi yaradıcılıqla istifadə edən müəlliflər binanın təsirliyinə, işıq və kölgə effektinə nail olmuşlar. Saray əsasən dövlət tədbirlərinin keçirilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Sarayın eksteryer və interyerinin formalaşdırılmasında müasir bəzək materiallarından istifadə edilmişdir. Birinci mərtəbənin travertinlə üzlənmiş fasadından başqa, eyvanların fasad səthləri davamlı Vilnüs suvağı ilə işlənmişdir. Bunun sayəsində bina dağın yaşıl yamacı fonunda yaxşı görünür. Bəzək işləri ADR və Yuqoslaviya mütəxəssislərinin iştirakı ilə aparılmışdır.
Vestibülün sütunları travertinlə üzlənmiş, otaqların divarları qiymətli oduncaq növləri, eyvanların döşəmələri isə süni qranitlə işlənmişdir. Vestibülün döşəməsi mərmərdəndir, qalan otaqların döşəmələri isə parketlə örtülmüşdür. İnteryerin həllində Azərbaycan memarlığının və dekorativ tətbiqi sənətinin motivlərindən istifadə olunmuşdur. Böyük yemək salonunda dəlinmiş alüminium tavalardan asma tavan layihələndirilmişdir. Layihəçilərin böyük bədii taktla həll etdikləri elektrik işığı interyeri daha da zənginləşdirir.
Bu günə qədər sarayda bir sıra dövlət tədbirləri keçirilmişdir.
Ümumilikdə saray Bakı şəhərində öz gözəlliyi və tarixiliyi ilə seçilir.
Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasnın binası 1910-1912-ci illərdə "İctimai toplantıların yay binası" proyekti kimi inşa edilmişdi. Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra 1920-ci ildə pərakəndə fəaliyyət göstərən ansambllar, örkestrlər və musiqi həvəskarları bu binada toplandı. 1936-cı il mayın 25-də SSRİ-nin (MDB) başqa respublikalarında olduğu kimi Azərbaycanda da Filarmoniya yarandı. 1936-37-ci illərdə binada bərpa işləri görulmuşdur. 1937-ci il avqust ayının 11-də işə Xalq Komissarları Sovetinin 5021 saylı iclasının qərarı ilə AK (b) MK-dan xahiş edildi ki, Əməkdar İncəsənət xadimi Müslüm Maqomedoviç Maqomayevin adını əbədiləşdirməkdən ötru Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasına bəstəkarın adı verilsin.
Elə həmin ildən Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası Respublikamızın mədəni həyatında əvəzedilməz rol oynayır. Filarmoniya milli və klassik musiqiçilərin təkrarsız təbliğat oçağıdır. Bu möhtəşəm konsert təşkilatında 7 kollektiv fəaliyyət göstərir. Bunlar Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, Dövlət Mükafatları laureatı, professor Rauf Abdullayevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi Gulbacı İmanovanın rəhbərliyi ilə Azərbaycan Dövlət Xor Kapellası, Əməkdar incəsənət xadimi Teymur Goyçayevin rəhbərliyi ilə Q.Qarayev adına Azərbaycan Dövlət Kamera Orkestri, Azərbaycan Dövlət Fortepiano Triosu, Azərbaycan Dövlət Simli Kvarteti, F.Əmirov adına əməkdar kollektiv, Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs ansamblı, bu kollektivin nəzdində fəaliyyət gostərən Azərbaycan Dövlət Xalq Calğı Alətləri orkestridir.
Xatırladaq ki, Azərbaycan musiqi sevərlərinin könlunu oxşayan bu möhtəşəm konsert təşkilatının binası 1996-cı ildən bəri təmir işləri ilə əlaqədar fəaliyyət göstərmirdi. 8 illik fasilədən sonra binada təmir işlərinə başlandı. Mərhum prezident H.ƏIiyevin şəxsi səyi və istəyi nəticəsində 8 aylıq təmirdən sonra 27 yanvar, 2004-cü ildə təntənəli surətdə tamaşaçılara təhvil verildi. Açılışda prezident İlham Əliyev, Mədəniyyət naziri Polad Bülbüloğlu, dünyasohrətli violoncel ustası Mstislav Rostropoviç, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, professor Fərhad Bədəlbəyli iştirak etmişdilər. Qeyd edim ki, Filarmoniyanın rəhbəri Fərhad Bədəlbəylidi.
Filarmoniyanın təntənəli açılışına həsr olunan konsertdə dirijor Rauf Abdullayevin rəhbərliyi ilə Dövlət Simfonik orkestri və Gulbacı İmanovanın rəhbərliyi altında Dövlət Xor Kapellasının təqdim etdiyi konsert proqramı boyük müvəffəqiyyətlə qarşılandı. Proqramda Mstislav Rostropoviçin ifasında İ.S. Вахт 2 saylı suitasından Sarabanda, Firəngiz Əlizadənin açılışa həsr etdiyi "İthaf" (ilk ifa), Ü.Hacıbəyovun "Koroğlu" operasına uvetüra, Q.Qarayevin " Yeddi gozəl" baletindən "Vals" və "Yurus", F.Əmirovun "Azərbaycan kapricciosu" və Ü.Hacıbəyovun "Koroğlu" operasından "Cənlibel xoru" səsləndi. ; Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası Respublikanın aparıcı konsert təşkilatıdır.
Filarmoniya klassik musiqinin təbliği və təsviqində müstəsna rol oynayır. Oz daxilində fəaliyyət gostərən kollektivlərdən əlavə, burada xarici olkələrdən gələn məşhur solistlərin çıxısları mütəmadi olaraq təşkil edilir. Bu mənada Filarmoniyada keçirilən konsertlərin daha maraqlı təşkili həm də xaricdən dəvət olunan ifaçıların çıxışları ilə izah oluna bilər. Son iki il ərzində Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi Filarmoniyanın müxtəlif kollektivləri ilə çıxış edən xarici artistləri Respublikamıza dəvət edir. Bu siyahıda V.V.Andreyev adına Dövlət Akademik Rus Orkestrinin bədii rəhbəri və baş dirijoru Dmitri Xoxlov, Norveç Opera və Balet Teatrının solisti İngeborq Kosmo, Boyük Britaniya pianoçusu Deniel Qrimvud, Ukrayna Respublikasının xalq artisti, Vokalçıların Beynəlxalq Müsabiqələr laureatı Tatyana Pimenova, "Bazel" Musiqi Akademiyasının professoru, Fransız "Diapazon D,OR" mükafatı laüreatı İvan Moniqetti, Ukrayna milli opera teatrının solisti İrina Dats, İohan Straüs adına Vyana ansamblı, Ukrayna Respublikasının əməkdar artisti Oksana Dika, Rusiya Dövlət Akademik Boyük Teatrının solisti Marqarita Maruna, Türkiyə fleytaçısı Sefika Kutluer, Almaniyalı dirijor Pyer Domenik Ponnellenin və digərlərinin adı var.
Bundan əlavə Fransalı pianoçu Fransua Saplen, pianoçuların Beynəlxalq Müsabiqələr laureatı Denis Matsuyev (Moskva), Moskva solistləri orkestrinin baş dirijoru və solisti Yuriy Basmetin Filarmoniyada çıxışları planlaşdırılır.
Qeyd edim ki, Filarmoniyanın təmirdən sonra acılışında həmçinin Filarmoniya bağının da açılışı olub.
İndi isə sizə Filarmoniya bağının gecə görüntülərini təqdim edirəm.
Keçmişlə gələcəyin kəsişdiyi, xatirəmizdə tariximizin şanlı səhifələrinin canlandığı, gələcəkdə gözəl prespektivlərin açıldığı və bütün sadalananların gözümüzü çəkə bilməyəcəyimiz təsvir yaratdığı bir yer var. Bu yer Premium klass konser-banket kompleksi "Buta Palace" adlanır.
"Buta palace" intensiv olaraq gözəlləşən paytaxtımızın müasir standartlara cavab verən qədim irs adasıdır. Kompleks sanki paytaxt "üzüyü"nün qaşıdır. Bura hiss və düşüncələrin kəsişdiyi, incə zövq və nəfis duyğuların kəsişdiyi bir məkandır. Bura insanların sanki gözəgörünməz bir bağla bağlandıqları, təkrar-təkrar qayıtdıqları sehrli bir aləmdir. "Buta Palace" müştərinin istənilən arzusunun reallığa çevrildiyi, nağılın ən parlaq təzahürlərlə həyata təcəssüm etdiyi bir yerdir.
"Buta Palace" yeni texnologiyalarla tikilmiş, antik dövr görünüşünü canlandıran unikal bir kompleksdir.
İki gözəl zaldan ibarətdir.
Böyük zal: Qədim "Karvasaray" üslubunda qurulmuş və ən son texnologiya ilə təchiz olunmuş sənət əsəridir. Ən son səs və işıq avadanlıqlarından savayı zal böyük paytaxt səhnəsini geridə qoyan gözəl səhnə ilə təchiz olunub. Səhnə yiğilib-açılır, ona istənilən forma və ölçü vermək olur. Zalı ölçüsü:1572,65 m2-dir.
Kiçik zal: Kiçik zalın tutumu üslubundan asılı olaraq, 400 nəfərə kimidir. Zal yüksək səviyyədə konfrans və təqdimat mərasimlərinin keçirilməsi üçün çox əlverişlidir. Zalın ölçüsü:652,95 m2-dir.
Səhnə: Böyük zalın şəhərin digər zal və xollardan əsas fərqli cəhətlərindən biri səhnədir. Kompeksin və Art şöbənin fəxri olan səhnə paytaxtın ən yaxşı teatr səhnələrindən biridir. Nəinki Azərbaycanda həmçinin bütün Qafqazyanı ərazidə olan meydaçalar "Buta Palace" səhnəsinin texniki səviyyəsində ola bilməzlər.
Səhnə konstruktor formasındadır ki, bu da onu istənilən formata (istər gözəl moda nümayişi, istərsə də dünya ulduzunun konserti və yaxud da təqdimatı) uyğun quraşdırmağa imkan verir.
Onu da qeyd edim ki, "Buta Palace" tədbir keçirmək üçün dövlət tərəfindən razılıq əldə olunmalıdır.
Bütün bunlara baxmayaraq "Buta Palace" gözəl əyləncə məkanıdır. Bu günə qədər "Buta Palace" səhnəsində dünyaca məşhur David Vendetta, Pitbull, 50 Cent, G-Unit, Chirss Willis kimi məşhurlar tamaşaçılara gözəl anlar bəxş ediblər.
1- Ağırlıq və Bodyfitness işləri əsnasında istirahət etmə, yuxu və bəslənmənizə çox diqqət yetirin.
2- İşlərinizə ən erkən yeməkdən 2-3 saat sonra başlayın. Tox qarınına əsla idman etməyin.
3- başlanğıc-Orta mərhələ-İrəlləyənlər üçün hazırlanan proqramları izləyin, verilən tapşırıqların xaricinə çıxmayın.
4- Hansı hərəkətlərin hansı əzələ qruplarını işlətdiyini bilin, Body building terminologiyasını öyrənin, məşqlərin doğru və ən incə nöqtələrinə diqqət yetirin.
5- Gündəlik işlərinizə mütləq surətlə 5'-7'lik bir istiləşməylə başlayıb nəbzinizi 110-120 atım/dak.arasına gətirdikdən sonra istilənmiş halda tapşırıqlara başlayın. (Bunu qısa vaxtda velosiped, qaçış, ip atlama, yerində sıçrama ilə təmin edə bilərsiniz.
6- Gündəlik işlərinizə istiləndikdən sonra, setlərinizə isə warm-up setlər ilə (yüngül kilo ilə 15-20 təkrarlayar) başlayın.
7- İdman əsnasında tamamilə işlətdiyiniz əzələ qrupuna fikir verin, necə inkişaf etdiyini və hərəkəti edərkən əzələnin aldığı şəkli hiss etməyə çalışın.
8- Tər əmici, rahat pambıqlı geyimlər geyin, tərcih olunan ön ucu qorumalı idman ayaqqabı geyməyə diqqət göstərin. Əlinizdən düşə biləcək ağırlıqlar, ayaq barmaqlarınıza zərər verə bilər.
9- İş proqramınızdakı hərəkətləri nə çox sürətli nə də çox yavaş edin. Fərqli metodlar üçün professionalların seçdiyi ağır qaldırış və indiriş şəkillərini tətbiq edin. Normal sürətlə proqramınızdakı hərəkətləri etməyə davam edin.
10- Hərəkətlər əsnasında mütləq doğru nəfəs alıb verin. Ağırlıqlar qaldırılarkən nəfəs verin, endirilərkən nəfəs alın. Qısacası çətinlik çəkdiyinizdə nəfəsinizi tutmayın.
11- Ağırlıq proqramınızı tətbiq edərkən işlətdiyiniz əzələ qrupunun istirahət etməsi və nəbzin normala dönməsi üçün əzələ qrupunu sıxaraq aktiv istirahət etdirin. Bu müddət 1 dəqiqəni keçməməlidir.
12- Dambıl və barlara ilişən ağırlıqları mütləq təhlükəsizlik mandatlı taxıb sabitlədikdən sonra istifadə edin.
13- Tutumunuzu aşan həddindən artıq ağırlıqlarla işləməyin!
14- Məşq proqramına başlamadan əvvəl həkim kontrolundan keçməniz lazım olduğunu unutmayın!
15- Məşq proqramı əsnasında tətbiqləri ikili etməkdə fayda vardır. İkili(Buddy) iş sistemi çox əhəmiyyətlidir.
16- Məşqlərin eyni saatlarda edilməsi idmançının uyğunlaşma müddəti baxımından əhəmiyyətlidir.
17- Məşqlər doğru texniklə, doğru tutum, qavrayış, ,itiş və buraxma hərəkətləriylə edilməlidir.
18- İki məşq müddəti, 24-48 saatı keçməməlidir.
19- Ağırlıq işlərinə yeni başlayanlar bel/onurğa narahatlıqları üçün əvvəlcə mədə və kürək/bel əzələlərini qüvvətləndirməlidir.
20- Ağırlıq işləri; sərbəst ağırlıq ilə iş (saç)(free weight training) və ağırlıqlı maşınlarda (AMÇ) (weight machines) iş deyə ikiyə ayrılmaqdadır. SAÇ(FWT) isə öz içində dambıl və barbell ilə edilən qaldırmalar deyə hissələrə ayrılmaqdadır. Proqramlar hər iki iş şəklini də əhatəlidir.
21- Təməl olaraq ağırlıq işlərində;
-Kürək düz və şaquli tutulmalı, topuqların altı yüksək olmalıdır.
-Mümkünsə ayaqda ağırlıq qaldırılmamalıdır.
-Onurğa daim dik, ayaqlar çiyin xəttində açıq olmalıdır.
-Bədənin üst bölgəsindəki əzələlərin işlədilməsi üçün oturar ya da uzanmış mövqedə işləmək daha uyğundur.
-İstər ayaqda ,istər kürək üstü, istər qarın üstü hansı mövqedə işləyirsən işlə bel bölgəsinin şikəst olmaması üçün kürək və onurğalar dik tutulmalı və uyğun mövqe seçilməlidir.
22- Proqramınıza yüngül ağırlıqla başlayıb 3-4 həftədən əvvəl ağırlıq miqdarını dəyişdirməyin.
23- Ümumiyyətlə bir set ortalama 8-15 təkrardan meydana gələr və hər əzələ qrupuna 2 ya da 3 set kifayətdir. Əzələ qrupuna istiqamətli olaraq 2-3 ayrı hərəkətlə edilən setlər gündəlik məşq üçün idealdır.
24- Hər məşq sonunda mütləq (warm-down) soyuma edin. Soyuma bir aktiv dinlən/istirahət etmə şəklidir. İş sonrası qan və əzələdə yığılan laktik turşu bu şəkildə bədəndən daha tez uzaqlaşdırılar. Aşağı templi 10-12 dəqiqəlik jogging və ya 10 dəqiqəlik stretching soyuma üçün idealdır.
25- Gündəlik məşq dəftəri tutun. Nə etdiyinizi, neçə təkrar neçə set etdiyinizi, ayda bir dəfədə ən çox qaldırdığınız ağırlıq ,aylıq, 3-6 aylıq ölçüləriniz əzilmə müddətləriniz kimi bütün iş detallarını yazın.
26- İnkişaf təmin edildikcə ağırlıq və təkrar sayı artırılmalı məşq və setlər arasındakı dinlən/istirahət etmə müddətləri qısaldılmalıdır.
27- Gün keçdikcə özünüzü yaxşıca dinləyib, öz müəlliminiz özünüz olmalısınız. Məşqlərin seçimi, miqdarı, sırası, təkrarları mövzusunda söz sahibi olmalısınız.
28- Asan istiqamətdən bir ən əvvəl nəticə əldə etməyi hədəfləməyin. Yavaş idarəli və həzm edərək inkişaf edin.
29- Əzələlərinizi inkişaf etdirərkən zehni və ruhi inkişafa istiqamətli səy içində olun. İdman edən kəslərdə olan soyuqqanlılıq, səbir, doğru qərar verə bilmə, romantik tarazlıq və müsbət görüş sahibi olma, özünə güvən kimi əhəmiyyətli xüsusiyyətlərə sahib olaraq əzələlərinizi böyüdün.
30- En QIZIL qayda isə, bütün məşq və iş müddətin tərəfindən; imtina etmədən, təxirə salmadan məşq etməkdir.!
Əksər Avropa ölkələrində istirahət mövsümü kitab oxumaq üçün fürsət hesab olunur. Amma bu gün çoxumuz nəinki istirahət mövsümündə, heç bikarçılıqdan ürəyimiz sıxılanda da kitab oxumaq barədə düşünmürük. Günümüzün çoxunu ya çayxanada, ya kompyuter arxasında, ya da televizor qarşısında keçiririk. Hələ mən kitaba pul xərcləyənlərə cəmiyyətimizdə birtəhər baxılmasından danışmıram. Halbuki kitab oxumağın insan psixologiyasına və səhhətinə bir sıra müsbət təsirləri var...
"Pantovita" Tibb Mərkəzinin həkimi Hüseyn Məmmədov deyir ki, kitab oxumaq, ilk növbədə, zehni məşq etdirməkdir. Onun sözlərinə görə, daimi mütaliə yaddaşı, məntiqi gücləndirir, öyrənmə qabiliyyətini artırır: "Nəticədə insan hadisələri daha düzgün analiz edə bilir, gözəl nitqə sahib olur, məntiqli danışır". "Düzgün qaydada kitab oxumaq gözləri də məşq etdirir",-deyə H. Məmmədov bildirir.
"Kitab oxuyarkən ürək döyüntüsü normallaşır".
Kitab oxumağın orqanizmə faydasını araşdıran britaniyalı mütəxəssislər də maraqlı nəticələr əldə ediblər. Onların qənaətinə görə, cəmi 6 dəqiqə kitab oxumaq insanda stresin səviyyəsini üç dəfə azaldır: "Başqa üsullarla müqayisədə kitab oxumaq insanı daha tez sakitləşdirir və yüngülləşdirir". Mütəxəssislərin araşdırmalarına görə, qiraət edərkən əzələlərin gərginliyi aradan qalxır və ürək döyünməsi normallaşır. Kitablar uşaqların zehinlərinin, hisslərinin, danışıq qabiliyyətinin inkişafında da önəmli rol oynayır. Kitab oxumaq uşağın təxəyyülünü genişləndirir, daxili dünyasına müsbət təsir göstərir.
"Oxumaq vərdişi ailədə qazanılmalıdır".
Psixoloqlar hesab edirlər ki, kitab oxumaq vərdişi ilk əvvəl ailədə qazanılmalıdır. Bu səbəbdən də valideynlər uşağı müxtəlif kitablarla təmin etməli, ona tez-tez kitab oxumalıdırlar. Britaniyalı mütəxəssislər hesab edirlər ki, valideynlər kitab almağa uşaqları ilə birgə getməlidirlər. Bu zaman onlara kitab seçmələri üçün istədikləri qədər vaxt verilməlidir: "Başlanğıcda övladınıza rahat əldə tuta biləcəyi, içində qısa hekayələri və maraqlı şəkilləri olan kiçik kitablar alın, çünki o, məhz belə kitabları sevir".
"Kitabxanaların çoxunda 30 yaşdan yuxarı oxucu yoxdur".
1978-ci ildən Sumqayıt şəhərindəki 14 saylı kitabxanada çalışan Hafizə Pirimova deyir ki, sovet dövründə insanlar daha çox kitab oxuyurdular, nəinki indi. Lakin Hafizə xanım hesab edir ki, o dövrün insanları çox kitab oxumalarına baxmayaraq, daha az dünyagörüşünə malik idilər, həyata dar çərçivədən baxırdılar: "Həmin dövrdə insanlar öz işlərini yerinə yetirmək üçün sanki kimdənsə əmr, tapşırıq ğözləyirdilər".
Müsahibimizin sözlərinə görə, müstəqillik dövründə, xüsusilə də 1993-1997-ci illərdə ölkəmizdə kitab oxuyanların sayı xeyli azalıb: "Lakin 2000-ci ildən başlayaraq, insanların kitaba marağı ilbəil artır. Hazırda bizim əsas oxucularımız məktəblilər və tələbələr olsalar da, kitabxanaya üzv olanlar arasında evdar xanımlar da var".
Kitabxanaların çoxunda 30 yaşdan yuxarı oxucuların yox səviyyəsində olduğunu bildirən Hafizə Pirimova "Oğlanlar, yoxsa qızlar daha çox kitab oxuyurlar?" sualımıza belə cavab verdi: "Daimi oxucularımızdan 710 nəfərinin 495-i evdar xanımdır. 650 tələbə oxucumuzun isə 504 nəfəri qızdır".
"Bizim "bəh-bəh"lə izlədiyimiz seriallara inkişaf etmiş ölkələrdə baxmırlar"
Psixoloq Narınc Rüstəmova qəzetimizə açıqlamasında: "Qızlar 11 yaşda, oğlanlar 12-13 yaşlarında daha çox informasiya almaq ehtiyacı hiss edirlər. Buna görə də onların kitaba, internetə marağı daha çox olur",-dedi. Psixoloq hesab edir ki, ölkəmizdə kitab oxuyanların sayının az olmasının əsas səbəbi əhali arasında televizor aludəçiliyinin geniş yayılmasıdır: "İnsanlar televizora rahat informasiya almaq vasitəsi kimi baxırlar. Bir çox insanlar, əsasən də yaşlı nəsil günün xeyli hissəsini seriallara baxaraq keçirir".
Müsahibimiz deyir ki, bizim "bəh-bəh"lə baxdığımız seriallara inkişaf etmiş ölkələrdə, demək olar ki, baxmırlar".
Psixoloq həmçinin qeyd etdi ki, ortayaşlı və orta yaşdan yuxarı insanların az kitab oxumasının digər səbəbi ailə qayğıları, səbirsizlikdir. Bir qrup insanlar "mənə oxumaq lazım deyil, hər şeyi bilirəm" düşüncəsi ilə yaşayırlar. Gənclər isə daha aktiv həyata meyil göstərirlər.
"İnsanlarda kitaba marağı artırmaq üçün nə etmək lazımdır?" sualımıza Narınc xanım belə cavab verdi: "Təbliğat aparılmalıdır. Məsələn, valideynlər kitabı evdə təbliğ etməli, imkan varsa, kitabxana qurmalı, övladları ilə birgə kitab oxumalıdırlar. Cəmiyyətdə isə kitabla əlaqədar tədbirlər, treninqlər, bayramlar keçirilməli, bukletlər paylanmalıdır. Bukletlərdə hər kitab haqqında qısa məlumatlar yazılmalıdır. Beləliklə, zaman keçdikcə, insanların kitaba marağı artacaq, kitabı həyatlarının bir parçasına çevirəcəklər".
Maraqlı statistika.
Araşdırmalar göstərir ki, inkişaf etmiş ölkələrdə daha az televizor seyr edib, daha çox kitab oxuyurlar. Almaniyalı professor Fişer isə: "İnsan düşündükçə beyin tutumu, düşünmə imkanları və qabiliyyəti inkişaf edir. Beyin işlədikcə inkişaf edən, istifadə edilmədikdə isə ən sürətlə kütləşən insan orqanıdır. Bu kütləşməni aradan qaldırmaq üçün bir həftə zehini məşğələ etmək lazımdır. İllərlə işləməyən beyinin nə hala düşdüyünü özünüz təsəvvür edin".
Bir yaponiyalı ildə 25, isveçli 10, fransalı 7 kitab oxuyur. Türkiyədə hər 7 nəfərə 1 kitab düşür. Azərbaycanda isə bu göstərici minimum səviyyədədir. Bu statistikadan da görünür ki, ölkələrin kitab oxumaları ilə inkişafı düz mütənasibdir. Daha gözəl cəmiyyət üçün, daha çox oxumaq diləyi ilə.
ALASKA
• Uçaklardan geyik fotoğrafı çekmek yasak.
• Uyuyan bir ayıyı fotoğraf çekmek amacıyla uyandırmak yasak.
• Bir geyiği hareket halindeki bir uçaktan asagi atmak yasak.
• Faribanks kentinde, bir geyiğe alkollü içki vermenin cezası hapis.
ALABAMA
• Motorlu taşıt kullanan bir sürücünün gözbağı kullanması yasak.
• Pantolonun arka cebinde dondurma bulundurmak yasak.
• Anniston kentinin Noble Caddesi'nde bluejean giymek yasak.
• Jasper kentinde, bir erkeğin eşini basparmağından daha kalın bir sopayla dövmesi yasak.
• Lee ilçesinde, çarsamba günleri günes battıktan sonra fıstık satmak yasak.
• Mobile kentinde, kadınlara yönelik uluma sesleri çıkarmak yasak.
ARIZONA
• Bir kaktüs kesmenin cezası 25 yıla kadar hapis.
• Eşeklerin küvette uyumasi yasak.
• Kırmızı bir maske ile işlenen hafif bir suç "ağır suç" sayiliyor.
• Globe kentinde bir Kızılderili ile sokakta iskambil oynamak yasak.
• Hayden'da, tavşanları ve kurbağaları rahatsız edenler, para cezasına çarptırılıyor.
• Maricopa ilçesinde bir evde 6'dan fazla kadın yaşayamıyor.
• Mohave ilçesinde, çorba çalarken yakalanmanın cezası, çorbayi hırsızın basindan asağı dökmek.
KALİFORNİYA
• Hiçbir motorlu taşıt, sürücüsü yokken saatte 75 km'den fazla sürat yapamaz.
• Hayvanların tavernalar ve okullara yakın alanlarda çiftleşmesi yasak.
• Hareket halindeki bir motorlu araçtan hayvanlara ateş açmak yasak. Bu yasanın tek istisnası balinalar.
• Arcdia kentinde, tavuskuşlarının yolda geçiş üstünlüğü var. Baldwin Park'ta havuzda bisiklet kullanmak yasak.
• Los Angeles'ta, bir erkeğin eşini 5 cm'den daha kalın bir kemerle dövmesi yasak.
• Riverside'da, 11.00 - 13.00 saatleri arasinda sefertasiyla sokakta yürümek yasak. San Francisco'da Market Caddesi'nde dolaşmak fillere yasak.
CONNECTICUT
• Bisikletle saatte 90 km'den fazla sürat yapmak yasak.
• New Britain kentinde, yangına bile gitse, itfaiye arabaları saatte 40 km'den fazla sürat yapamazlar.
• Hartford'da, bir kimsenin ellerinin üstünde karşıdan karşıya geçmesi yasak.
FLORIDA
• Kuaföre giden kadınların saç kurutma makinesindeyken uyumaları yasak.
• Evli olmayan kadınların pazar günleri paraşütle atlamalari yasak.
• At hırsızlığının cezası idam.
GEORGIA
• Adli tıpta ya da bir cesedin yanında küfür etmek yasak.
• Atlanta'da, bir zürafayı telefon direğine bağlamak yasak.
• Gainesville'de, tavuğu mutlaka elinizle yemek zorundasınız.
GÜNEY DAKOTA
• Bir beyaz, kendi evinde ya da arazisinde beşten fazla Kızılderili görürse, öldürebilir. Kızılderililer "saldırgan taraf" kabul ediliyor.
• Eyalet sınırlari içindeki peynir fabrikalarında uyumak yasak.
• Spearfish kentinde 3 Kızılderili'yi sokakta vurmak serbest.
ILLINOIS
• Chicago'da bir nükleer bomba patlatmanın cezasi sadece 500 dolar.
• Ontario'da, horozların kent sınırları dahilinde ötmeleri yasak.
KUZEY CAROLINA
• Bir evde seks yapılırken tüm perdeler kapatılacak.
• Fillerin pamuk tarlalarına girmesi yasak.
• Oral seks doğaya karşi işlenmiş bir suç sayıldığı için yasak.
MARYLAND
• Bir aslanı sinemaya götürmek yasak.
• Ocean City'de, yüzerken yemek yemek yasak.
MISSISSIPPI
• Doğal olmayan cinsel ilişkinin cezasi on yıla kadar hapis.
• Davar çalmanin cezası asılmak
MONTANA
• Yedi ya da daha fazla Kızılderili'yi bir arada görürseniz vicdan azabı çekmeden ve yasayı da arkanıza alarak öldürebilirsiniz.
• Bir kadinin eşine ait bir mektubu açması ağır suç.
NEBRASKA
• Çocukların kilisede geğirmesi yasak.
• Bar sahipleri çorba bulundurmak zorunda. Aksi takdirde bira satmaları yasak.
• Waterloo kentinde berberlerin 07.00 - 19.00 arasi soğan yemeleri yasak.
NEVADA
• Size ait bir mekanda köpeğinize ateş açan birini anında asma hakkınız var.
• Karayoluna deveyle çıkmak yasak..
• Eureka kentinde bıyıklı erkeklerin kadınları öpmeleri yasak.
OHIO
• Balıkları sarhoş etmek yasak.
• Clinton Ilçesi'nde, kamuya ait bir binaya yaslanmak yasak.
• Paulding'de polis köpeklerinin ısırma hakkı var.
• Strongville'de, Studs Trekel'in "Catch 22" adli kitabı yasak.
• Youngstown'da yolda arabanın benzininin bitmesi yasak. Suç islemis sayılıyorsunuz
TEKSAS
• Bir başkasının ineğinin sütünü içmek yasak.
• Ayakta bira içerken bardak en fazla üç kez yudumlanabiliyor. Dördüncü yudum yasak; içmek için oturmak gerekiyor.
• Britannica Ansiklopedisi eyalet genelinde yasak. Çünkü içinde nasıl bira yapıldığı tarif ediliyor.
• Bir otelin ikinci katından mandalara ateş etmek yasak.
• San Antonio'da sığır hırsızlığının cezası, hırsızı çaldıgı yerde asmak.
UTAH
• Bir atın üzerinden balık tutmak yasak.
• Kişi, nükleer silah bulundurabilir ama patlatamaz.
• Bütün karayollarında kuşlara geçiş üstünlüğü var.
• Bir insan 50 yaşını geçtikden sonra kuzeniyle evlenebilir.
• Salt Lake City'de içinde keman bulunan bir torbayla yürümek yasak.
• Trementon'da ambulansta seks yasak.
VIRGINIA
• Evli olmayanlara seks yasak.
• Kadınları gıdıklamak yasak.
• Bir insanın mahkeme binasının merdivenlerinde, karısını akşam 8'den önce dövmesi yasak.
WYOMING
• Haziran ayında bir tavşanın fotoğrafını çekmek yasak.
• Cheyenne kentinde, çarsamba günleri duş almak yasak.
Arabasının altında birinin bulunduğunu gören sürücünün otomobilini çalıştırması yasaktır. (Danimarka)
Otomobilinin karşısına at arabası çıkan sürücü, otosunu kenara çekmek zorundadır. (Danimarka)
Demiryolunda öpüşmek yasaktır. (Fransa)
Yağmur yağarken çimler sulanamaz. (Kanada)
Koleje gitmek için entelektüel biri olmak zorundasınız. (Çin)
Kapılar ve pencereler pembe renkte olmak zorundadır. (Kanada-Kanata)
Ağaca tırmanmak yasaktır. (Kanada-Oshawa)
Bank Street'te pazar günleri dondurma yemek yasaktır. (Kanada-Ottawa) Yong Caddesi'nde ölü atları pazar günü sürüklemek yasaklanmıştır. (Kanada-Toronto)
Kadınların toplu taşım araçlarında çikolata yemesi yasaktır. (İngiltere)
Tropikal balık satıcıları hariç! kadınların halka açık yerde üstsüz gezmesi yasaktır. (İngiltere-Liverpool)
Etek giyen erkekler tutuklanır. (İtalya)
Pazar günleri balık avlamak yasaktır. (İskoçya)
İnek sahiplerinin sarhoş olması yasaktır. (İskoçya)
Kapınızı çalıp sizden "klozetinizi isteyen birini" içeri almak zorundasınız. (İskoçya)
Pazar günü çamaşır asmak yasaktır. (İsviçre)
Çocukların sigara satın alması yasak, içmesi serbesttir. (Avustralya)
Patikada sağ elinin üzerinde amuda kalkarak yürümek yasaktır. (Avustralya)
Pazar günleri pembe pantolon giymek yasaktır. (Avustralya-Victorio)
Araba kullandığınız zaman gömlek giymek zorundasınız. (Tayland)
İç çamaşırsız gezmek yasaktır. (Tayland)
Metroda sakız çiğneyen tutuklanır. (Singapur)
Kuaförde saç kurutucusunun altında uyuyan kadın ve salon sahibi para cezasına çarptırılır. (ABD-Florida)
HOLLYWOOD'UN ORTASINDA KOYUN SÜRÜSÜ!
Hollywood Bulvarı'nda 2 binden fazla koyun varsa araba kullanmak yasaktır. (ABD-Hollywood)
Sanık sandalyesinde ağlamak yasaktır. (ABD-Los Angeles)
U dönüşü yapmak yasaktır. (ABD-Teksas)
Evde içki içmek yasaktır. (ABD-Indiana)
Birisinin arkasından konuşmak ve dedikodu yapmak illegaldir. (ABD-Indiana)
Berberlerin çocukların kulağını kesmesi yasaktır. (ABD-Indiana)
Polisler, ikaz etmek amacıyla köpekleri ısırabilir. (ABD-Ohio)
Birine yılan atmak yasaktır. (ABD-Ohio)
Eşeklerin banyo küvetinde uyuması yasaktır. (ABD-Arizona)
Çorbayı höpürdeterek içmek yasaktır. (ABD-New Jersey)
Ayakkabıyla uyumak yasaktır. (ABD-Oklahoma)
Lolipop yemek yasaktır. (ABD-Washington)
Buzdolabının kapısı açıkken önünde uyumak yasaklanmıştır. (ABD-Pennsylvania)
Banyoda şarkı söylemek yasaktır. (ABD-Pennsylvania)
Ana caddede traş olmak yasaktır. (ABD-Mississippi)
Baş tanrı Zeus, tanrıların ateşini Olympos Dağı'ndan çalıp, insanlara götürerek ilk devrimi gerçekleştiren Prometheus'u ve ona yardım eden suç ortaklarını (erkekleri) cezalandırmak için binbir kötü düşünceye dalar.
Bütün kötülükleri beyin süzgecinden geçirdikten sonra aklına, bu kötülükleri içinde barındıran bir varlık yaratma fikri gelir. Bütün kötülükleri içinde barındıran bu varlığın adı ise 'kadın'dır. Tabi bu varlığa kadın demeden önce yaradılış öyküsünü anlatmak yerinde olacaktır.
Baş tanrı Zeus, kadın yaratma fikrini hemen gerçekleştirmek için kolları sıvar. İlk olarak, oğlu olan demirci tanrı (sanatçı olarak da bilinir) Hephaistos' a bir parça toprağı suyla karıştırarak bir kadın yapmasını söyler. Hephaistos, Zeus'un dediğini anında yapar ve usta becerisiyle kadına şeklini verir. Daha sonra ise bilgeliğin tanrıçası Athena, bu kadına el işlerini, beceriyi (dokuma, el sanatları vs.) öğretir ve süslü kuşağını bu kadının beline sarar.
Sıra kadını kadın yapan özellikleri bu kadına vermeye gelince, devreye aşk ve güzellik tanrıçası Aphrodite girer. Aphrodite, bu kadının yüreğini arzularla doldurur, yüzüne zerafet serper, tutku, heyecan, güzellik, şehvet hepsini bu kadına adeta yükler.
Zeus'un kötü olarak nitelendirdiği bu kadına şeytani duyguları, yalanı, düzenbazlığı ise haberci tanrı Hermes verir. Son olarak ise Zeus, bu kadına can versinler diye dört rüzgarın esmesini emreder. Bu rüzgarlar esince kadına can gelir. Böylelikle kadının yaradılışı gerçekleşir. Bu kadın yaratıldıktan sonra sıra onu süslemeye gelir. Bu süsleme görevini ise birbirinden güzel periler üstlenir. Periler onu süslü gerdanlıklarla, kemerlerle ve de çiçeklerle donatırlar. Onu akıllara durgunluk verecek bir güzelliğe büründürürler.
Son olarak sıra bu kadına isim vermeye gelir. Haberci tanrı Hermes ona "bütün tanrıların armağanı" anlamına gelen "PANDORA" adını verir.
Pandora efsanesinin günümüze nasıl aktarıldığı konusunda bilgi verecek olursa eğer; tarihçi Hesiodos'un "Theogonia" (tanrıların doğuşu) ve "İşler ve Günler" adlı eserlerinde bu efsaneye yer verilmiştir. Aslına bakılırsa bu efsaneye, Orta Doğu kökenli olan Adem ile Havva efsanesinin Yunan mitolojisine aktarılmış hali de diyebiliriz. Bu iki kültür arasındaki fark ise kadının yaradılış maksadındaki görüş ayrılığıdır. Zamanla bu görüş ayrılığının öldüğünü ise bu efsanenin Hesiodos'tan sonra bir kez dahi kaleme alınmadığını gördüğümüzde anlıyoruz.
Kadını her kötülüğün, derdin, belanın sebebi olarak görmek, kadını aşağılayıcı bir konuma yerleştirip ona kötü sıfatlar yüklemek Yunan anlayışına tersti. Bu nedenledir ki Hesiodos'tan sonra bu efsane tekrardan kaleme alınmamıştır. Bu da kadının yaradılış nedeninin gerekçesi olarak, 'kötülükleri doğurması' anlayışının geçerli olmadığını ıspatlar.
Hikayemizin devamına gelecek olursak, Zeus Pandora'ya can verdikten sonra ve onun bütün kötülüklerle, çirkefliklerle aynı zamanda güzelliklerle donandığını gördükten sonra sıra Prometheus'tan ve insanlıktan öc almaya gelir. Zeus Pandora'nın eline kapalı bir kutu verir ve onu Prometheus'un kardeşi Epimetheus'a (aklı başına sonradan gelen, geç uyanan anlamına gelir) gönderir.
Olacakları önceden görebilen kahin Prometheus bunun üzerine kardeşi Epimetheus'u Zeus'tan gelecek hiç bir hediyeyi almaması hususunda uyarır. Fakat Epimetheus hediyeyi elinde tutan güzel Pandora'yı görünce kardeşinin nasihatlerini unutur ve bunun karşılığında insanlığa en büyük kötülüğü getirir (güya bu kötülük kadındır). Epimetheus, Pandora'nın çekiciliğine karşı koyamaz ve yapacağı en son şeyi ilk sıraya koyarak onunla evlenir. O zamana kadar insanlar (erkekler) kötülüğü, hastalığı, sıkıntıyı, yalanı bilmiyorlardır. Yeryüzüne bütün kötülükler Pandora ile birlikte bu kutuyla gönderilmiştir. Tek yapılmaması gereken ise bu kutunun açılmasıdır.
Zeus'un eline tutuşturduğu kutuda ne olduğunu merak eden Pandora bu merakına daha fazla dayanamayarak bu kutuyu açar. Bu kutu açılınca ne kadar kötülük, dert, kıskançlıklar, hastalıklar, açlık, yaşlılık, delilik, ahlaksızlık varsa yeryüzüne yayılır. Pandora bu kutunun kapağını kapatmak istese de çok geç olmuştu artık yeryüzü bu kötülüklerle olumsuzluklarla çevrelenmiştir. Buna rağmen Pandora, kutunun kapağını son hamleyle kapatır. Kutunun içinde tek kalan ise insanları bu kadar olumsuzluk karşısında avutan, insanlığın tek ilacı olan 'UMUT' tur.
Günümüzde "açtırma kutuyu söyletme kötüyü" deyiminin kökenini de bu hikayemizle bildirmiş olduk : ) Ayrıca Pandora'nın kutusunu açtırma deyimi de gün geçtikçe yayılan bir deyim haline gelmiştir. Bu deyimin anlamı da denetlenmesi imkansız, denge bozucu hareketlerde bulunma! dır. Denetlenmesi güç hareketin kökeni Pandora'nın kutuyu açtığı anda dönüşü olmayan bir girişimde bulunmasına dayanır.
1. Insan səhər durarkən orta boy ölçüsündən 1 sm hündür olur. Gün ərzində oynaqlar sıxılaraq normal vəziyyətə gəlir.
2. Şəhadət barmağı barmaqlar içərisində ən hissiyatlısıdır.
3. İnsan orqanizmi saniyədə 15 milyon eritrosit istehsal edir eyni zamanda məhv edir.
4. Çox yemək eşitmə qabiliyyətini zəiflədir.
5. Nahar vaxtı insan 295 dəfə udqunur.
6. Çin əhalisi bir an içərisində birlikdə tullansalar yer kürəsi öz oxunda çıxar.
7. Dünyada yaşayan insanların sayı dünya yaranandan bəri ölənlərin sayından çoxdur.
8. Otağınızın temperaturu nə qədər aşağı olarsa, pis yuxu görmək ehtimalı bir o qədər çox olur.
9. Həşərət dişləməsi ən çox ayaqlarda rast gəlinir.
10. Qadınlar kişilərdən iki dəfə çox gözlərini qırpırlar.
11. Saqqal il ərzində 140 mm uzanır.
12. Dünyada antisanitariyadan yoluxmuş infeksiyaya görə hər il 4 milyon insan dünyasını dəyişir.
13. Kişi saçlarının diametri qadın saçlarının diametrindən 2 dəfə çoxdur.
14. Əldə ən tez uzanan dırnağa sahib olan orta barmaqdır.
15. Statistikaya görə insan gün ərzində 6 dəfə vanna otağına girib-çıxır.
16. Dadbilmə reseptorunun ömrü 10 gündür.
17. Dünyada qeydə alınmış ən gənc valideynlər 1910-cu ildə Çində yaşamış 8 və 9 yaşlı qızla oğlan idi.
18. Dünyada ən məhşur böyrək daşı 1.36 kiloqram çəkiyə malikdir.
19. Sağ əl ilə yazı yazan insanlar yeməyi sağ tərəf dişləri ilə çeynəyir, solaxaylar isə əksinə sol tərəf dişlərlə.
20. Dünyada hər 7 dəqiqədən bir uşaq dünyaya gəlir.
21. Əgər siz daha susuzlamırsınızsa mütləq daha çox maye qəbul edin, bu o deməkdir ki, sizin «susuzlamaq mexanizminiz» artıq sönmək üzərədir.
22. Gülüş gərginlik hormonlarının səviyyəsini aşağı salaraq immun sistemini gücləndirir. 6 yaşlı uşaqlar gün ərzində orta hesabla 300 dəfə gülürlər. Orta yaşlı isə gün ərzində 15-100 dəfə gülürlər.
23. Okean sahilində olan iri balıqqulaqlarını qulaqlarımıza tutarkən sanki oradan okeanın səsini eşitdiyimizi hiss edirik. Lakin bu okean səsi deyil qulaqda olan vennadan axan qanın səsidir.
24. Dünyada hər il 4000 insan paket çaylarından zərər çəkirlər.
25.Orta hesabla 4 yaşlı uşaq gün ərzində 437 sual verir.
Qütb ayıları bir dəfəyə 25 kiloqram ət yeməmiş doymurlar.
Buqələmunun (xamelyon) dili bədənindən iki dəfə uzundur.
Timsahlar suyun daha dərinliyində üzə bilmələri üçün daş udurlar.
Ağ ayının dərisi qara rəngdədir.
Ağ ayının tükü əslində ağ deyil şəffafdır.
Nal atın yalnız bir qaçış dövriyyəsinə tab gətirə bilir.
Qartalların mayalanması havada uçuş zamanı baş verir.
Dişi göyərçinlər təklikdə yumurtlaya bilmirlər. Yumurtlamaq üçün qarşısında mütləq başqa bir göyərçin olmalıdır. İnsanlar daha asan yolla - qarşısına güzgü qoymaqla göyərçinləri aldada bilirlər.
Koala sutkada 18-22 saat yatır.
Koalalar balıqlar kimi üzə bilirlər.
Yalnız erkək işıldaquşlar (svetlyak) uça bilirlər.
Dişi və erkək şirlər gün ərzində 50 dəfə cütləşirlər.
Ağ kitin ürəyi Volkswagen Beetle avtomobilinin ölçüsündədir.
Xırda əqrəbin zəhəri iri əqrəbin zəhərindən daha güclü olur.
Sürücülər ovçulardan daha çox maral öldürürlər.
Deyilənə görə soxulcan donuz ətinin dadına bənzəyir.
Böcəklərin bütün növləri yeyiləsidir.
Lentəbənzər soxulcanlar qida tapmayanda öz özlərini yeyirlər. Onlar qıvrılaraq öz bədənlərinin 95%-ni yeyə bilirlər.
Solityor 18-20 il yaşayır. Bu müddət ərzində o 11 milyarddan artıq yumurta yumutlaya bilir.
Heç kəs Afrika filini əhilləşdirə bilməyib. Yalnız Hindistan filləri əhilləşə bilir.
Siçovul 5-ci mərtəbədən yıxılasa belə heç bir zədə almır.
Əqrəbin üzərinə bir damcı alkoqol düşsə o həmin dəqiqə öz-özünü ölümcül zəhərləyir.
Orta əsrlərdə möhkəm sıxılmış korset və qollarda çoxlu sayda bilərziklər bakirəlik işarəsi idi.
Gay Yulinin ləqəbi Kaliqula italiyan dilindən tərcümədə kiçik başmaq demək idi.
10 əsr İran lideri Abdul Qasım İsmayıl hər yerə öz kitabxanasının müşaiəti ilə gedirmiş. 117 min kitabdan ibarət olan kitabxana 400 dəvənin belində onunla bərabər gedirmiş. Kitabların əlifba sırası ilə düzülüşü qətiyyən pozulmamalı idi.
Dünyada avtomobilə ilk nömrə qeyd edən almaniyalı kommersant Rudolf Hersog idi. Onun avtomobilində IA1 nömrə nişanı qeyd olunmuşdur. IA- onun həyat yoldaşının adı və soyadının baş hərfləri idi Iohanna Anker 1-isə xanıımın onun həyatında ilk və tək olduğunu göstərirdi.
24 avqust 79-cu il tarixində Vezuvi vulkanını püskürməsi nəticəsində tək Pompey şəhəri deyil Herkulanum və Stabi şəhərləridə məhv olmuşdur.
Tailandın dövlət himni 1902-ci ildə rus bəstəkarı Petr Şurovski tərəfindən yazılıb.
İlk çap olunmuş kitab şahmat haqqında idi.
Qədim Çində insanlar bir funt duz yeməklə özlərinə qəsd edirlərmiş.
Stalinin 70 illik yubileyində ona verilmiş hədiyyələrin siyahısının qəzetlərdə çapı 1949-cu ildə başlamış 1953-cü ildə bitmişdir.
Aristotelin məktəbinin girişində belə bir cümlə yazılmışdır: «Məktəbin qapıları Platon yalnışlığından baş açmaq istəyən hər bir kəsin üzünə açıqdır.»
Napaleon ordusunun əsgərlərinin bütün generallara sən deyə müraciət etmək hüquqları var idi
Yüzillik müharibə 116 il davam etmişdir
Tarixdə ən qısa sürmüş müharibə 27 avqust 1896-cı ildə baş vermişdir. Cəmi 38 dəqiqə çəkmişdir.
Yaponiyaya ilk atom bombası Enola Gay adlı təyyarədən atılmışdır. İkinci isə Bock's Car adlı təyyarədən
Meksikada yerləşən Parikutin vulkanın püskürməsi 9 il (1943-1952) çəkmişdir. Bu müddət ərzində vulkanın konusu 2774 metrə çatmışdır.
4 iyun 1888-ci ildə Nyu-York konqressi asılma edamını ləğv edərək daha müasir edam hökmü qəbul etmişdirlər-elektrik stulu
1947-ci ilə qədər İngiltərədə Napoleonun İngiltərəyə gəlişi zamanı havaya atəş açmaq vəzifəsi mövcud idi.
Gi de Mopassan, Alexander Duma, Şarl Quno, Lekont de Lil kimi incəsənət xadimləri məhşur protestə imza atmışdılar: «Eyfel qülləsi ilə Parisin görünüşünü korlamayın!»
Orta əsrlərdə tələblərə axşam saat 21:00-dan sonra küçəyə çıxmaq qadağan idi.
Roma imperatoru Neron öz Skorus adlı kişi qulu ilə evlənmişdir.
1391-ci ilə qədər İngiltərədə bütün dövlət sənədləri fransızca qeyd olunurdu.
Orta əsrlərdə Yaponiyada diş həkimləri dişləri yalnız əllərinin köməyi ilə çıxarırmışlar.
Albert Eynşteyn heçvaxt corab geyinmirmiş.
Son 4000 il ərzində heç bir yeni heyvan əhilləşdirilməyib.
Üzüm mikrodalğalı sobada partlayır
1830-cu ildə ketçup dərman kimi satılırmış
Tac-Mahalı 20000 xüsusi dəvət olunmuş peşəkarlar tərəfindən 22 il ərzində tikilib.
1906-cı ildə San-Fransiskoda zəlzələ nəticəsində 60 milyon litr şərab məhv olmuşdur.
100 yaşdan çox yaşayan insanların 80%-i qadınlardır.
30% amerikalı Hellowin bayramı zamanı öz ev heyvanlarına qorxunc əlbisələr geyindirirlər
ABŞ-da 99% balqabaq yeyinti məqsədilə deyil bayram zamanı bəzək məqsədilə alınır.
Hər bir fransız orta hesabla ilə 500 ilbiz yeyir.
Taumatauakatanqianqakoauauotamateaturripuka-kapikimaunqahoronukupokanuenuakitanatahu
(Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturi-pukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu) —
Bu ad şimal adasında yerləşən kiçik bir təpənin adıdıdır. Yeri gəlmişkən bu söz dünyanın ən uzun, yadda qalmayan və oxunması çətin hesab olunan sözlərdən biridir.
Bilirsinizmi ki, Yeni Zellandiya qadın hüquqlarını irəli sürən ilk dövlət olub.
Dünyada hər dəqiqə 200 dəfə ildırım çaxması müşahidə olunur
Azərbaycanda Məmmədov soyadı ilə qeydiyyatda olan 100 000 ailə var
BMT-nin verdiyi informasiyaya görə dünyada hər gün 250 000 yeni körpə dünya gəlir. Hər dəqiqəyə 3 uşaq.
Hər il 300 000 amerikalı arvadları tərəfindən döyüldüyü üçün polisə şikayət edir
Orta hesabla Amerikada hər gün cins dəyişilməsi üçün 3 əməliyyat qeydə alınır.
Dünyada hər gün 4.5 milyard litr benzin sərf olunur.
1900-cu ildə ABŞ-da 8000 avtomobil, 1919-cu ilədə isə artıq 6 milyon avtomobil qeydə alınmışdır
Çində 90 milyon insan Li soyadını daşıyır.
Çində ingilis dilində danışan insanların sayı amerikada ingiliscə danışanların sayında çoxdur.
Amerikalıların yalnız 55%-i günəşin ulduzun olduğunu bilir.
2 milyard insandan biri 116 yaşdan çox yaşayır.
Dünyada ən çox poçt məntəqəsi Hindistandadır -152 792 . ABŞ-da isə məntəqələrin sayı 38 000-dir.
Azərbaycanda20 yaşı tamam lakin 21 yaşı tamam olmamış şəxsdən neçə yaşın var soruşsaq onlardan 93%-i 20 olduğunu söyləyəcək. ABŞ-da isə 97% şəxs 20 yaşını qeyd edən gün artıq onun 21 yaşı olduğunu söyləyir.
1950-ci ildə Çində insanların orta ömür yaşı 35 yaş idi, 2000-ci ildə isə artıq 70 yaşa çatmışdır.
Afrikada 2 383 000 insan Smith soyadını daşıyır.
Dünyada 10% kişi 8% qadın solaxaydırlar
İtaliyada ən geniş yayılmış soyad Mario Rossidir.
Statistikaya görə insan orta hesabla ömründə ayaq ilə 100 min kilometr yol qət edir.
Yaponlar digər dövlətlərin vətəndaşlarından 9 saat artıq televizor qarşısında vaxt keçirir.
Edgar Po əsər yazamışdan öncə saatlarla oturub yemədən içmədən ağ kağıza tamaşa edirmiş.
George Sand hər gün 11 saat işləyirmiş. Əgər o romani 10.30 saata bitirərdirsə. Mütləq yarımsaatlıq kiçik bir hekayədə yazarmış.
Fransalı təmsil yazan Lafonten yazmamışdan öncə ilhamlandığını heçkəsdən gizlətmirmiş, küçədə ətrafdakı insanları nəzərə almadan yazdığı heyvanların səslərini çıxarır, cümlələri xüsusi intonasiya ilə küçədə yüksəkdən söyləyirmiş.
Bernard Şou bir şey yazmamışdan öncə rezin botinkalar və qara axıracan düymələnmiş plaş geyinər, başına isə şlyapa taxaraq gedib bazarın bir küncündə otururmuş. Bazarda insan çox olduğundan əsər yazmaq onun üçün dahada asan olurmuş.
Alexander Duma (ata) xüsusi dördkünc kağızlarda yazırmış əsərlərini. Əgər kağız bitərdisə, dərhal yazısını yarımçıq saxlayarmış.
Bir gün Amper evdən çıxarkən ağaca təbaşir ilə yazmışdır: "Amper axşam olacaq evdə" O özü işdən biraz tez qayıtdığı üçün yazını oxuyub təzədən geri dönərək işə getmişdir. Çünki, son zamanlar o hətta özünün Amper olduğunu belə unudurmuş.
Eynşteyn bir gün öz dostunu görərkən: Axşam bizə gəlin professor Stimsonda bizimlə olacaqdı. Dostu isə təəccüblə deyir: Stimson elə mən özüməm! Eynşteyn isə cavabında: Bunun heç bir fərqi yoxdur yenədə dəvətlisiniz!
Alman bəstəkarı Şumanın 24 yaşında psixiki tutmaları başlamış 46 yaşında tamamən ağlını itirmişdir. Onun gözünə musiqi oxuyan əşyalar görünürdü. O yatarkən çarpayının mahnı oxuyaraq onu yatmağa qoymadığından şikayətlənirmiş.
İngilis yazıçısı Harrington bütün günü süpürgə ilə küçədə qaçırmış. Bunun səbəbini isə o belə izah edirmiş: Fikirlər mənim ağzından quş və arı şəklində çıxır. Mən isə süpürgə ilə onları qovuram.
İtalyan filosofu Kardano elə zənn edirmiş ki, bütün dövlət rəhbərliyi onu təqib edir. Hətta yeməkdən belə imtina etmişdir. O, fikirləşirdi ki, onun yediyi yeməyin içinə zəhərli kimyəvi maddələr qataraq onu öldürmək istəyirlər.
Motsart maniyadan əziyyət çəkirdi. O düşünür ki, bütün İtaliya əhalisi onu izləyir. Ona görə o evdən çölə çıxmırmış.
İbsen sərxoş olarkən hərşəyi cırıb-atırmış. Hətta özünün illər sərf etdiyi yazıları o bir günün içərisində məhv edirmiş. Ayılndan sonra isə ağlıyaraq yenidən yazmağa başlayırmış.
Van Gog sutkalarla fasiləsiz olaraq rəsm çəkirmiş, vedrələrlə abset (yovşan arağı) içirmiş, öz sol qulağını kəsmiş, 37 yaşında isə özünə qəsd etmişdir. Onun ölümündən sonra isə həkimlər dahi rəssama 150 müxtəlif tibbi diaqnoz qoymuşdurlar.
Şiller yalnız stolun üstündə çürümüş və qurdlu alma görərəkən ilhamlanaraq əsər yazırmış.
Hayden öz zümrüd üzüyündən heçvaxt ayrılmırmış. O, üzüyünə baxa baxa yazırmış əsərlərini.
Roman yazarkən Zolya özünü stula bağlayırmış.
Myusse öz şerlərini iki nəfərlik şamlar düzülmüş stolda romantik abu havada yazırmış. O iki nəfərlik masada təzahüründə olan xanımı fikirləşərək ona şerlər həsr edirmiş. Əslində isə həyatda belə bir şey yox idi.
Şarlotta Bronte roman yazarkən hər bir səhifədən bir gedib kartof təmizləyirmiş sonra yenidən əyləşib romana davam edirmiş.
Flober əsər yazarkən qəhrəmanların şəkillərini qarşısına qoyaraq onlarla danışıb, ağlayıb, gülürmüş. Daha sonra əsgər kimi addımlayaraq öz əsərlərinə ad fikirləşirmiş.